تکنولایف فعالیت خود را بهعنوان یک فروشگاه آنلاین آغاز کرد، اما امروز در کنار آن، کسبوکارهایی مانند تکنوپی، تکنوگلد و تکنواکسپرس فعالیت میکنند. این توسعه فقط به معنای اضافهشدن چند برند به یک گروه نیست؛ تکنوگروپ میخواهد بخشهای بیشتری از مسیر خرید، پرداخت، اعتبار، سرمایهگذاری و تحویل کالا را پوشش دهد.
حسین حیدر، مدیرعامل هلدینگ تکنوگروپ، در گفتوگو با رضا قربانی، بنیانگذار راه پرداخت، میگوید تصمیم برای توسعه این زنجیره در سال ۱۴۰۳ و براساس شرایط اقتصادی، دادههای مجموعه و تحلیل نیازهای مشتریان گرفته شد. فرض اصلی این بود که اضافهشدن خدمات اعتباری و لجستیکی میتواند تجربه کاملتری برای مشتری تکنولایف ایجاد کند.
تکنوپی، تکنوگلد و تکنواکسپرس در ابتدا برای تکمیل زنجیره ارزش تکنولایف شکل گرفتند؛ اما راهبرد گروه بهتدریج تغییر کرد. هدف امروز این نیست که این خدمات فقط در اختیار مشتریانی قرار بگیرند که از تکنولایف خرید میکنند. تکنوگروپ میخواهد ظرفیتهای خود را به بازار آفلاین نیز ارائه کند.
این حرکت دوطرفه است. از یک سو، فروشندگان و مشتریان فضای آفلاین به خدمات مالی، لجستیکی و استانداردهای خدماتی گروه متصل میشوند؛ از سوی دیگر، این ارتباط میتواند آنها را با تجربه خرید آنلاین آشنا کند و در بلندمدت اندازه بازار تجارت الکترونیکی را افزایش دهد.
بااینحال، تکنولایف همچنان هسته اصلی و بالغتر گروه باقی مانده است. حیدر میگوید تجربه و جایگاه این شرکت به کسبوکارهای دیگر زنجیره کمک کرده تا رشد کنند و به مرحلهای برسند که بتوانند مستقلتر از حمایت مستقیم گروه فعالیت کنند.
بخش دیگری از گفتوگو به رابطه تجارت الکترونیکی کلاسیک و تجارت اجتماعی اختصاص دارد. بخشی از خریدوفروش آنلاین ایران در فروشگاهها و مارکتپلیسهای رسمی انجام میشود و بخش دیگری در شبکههای اجتماعی، بهویژه اینستاگرام، جریان دارد.
از نگاه حیدر، این دو فضا به نیازهای متفاوتی پاسخ میدهند. کالاها و خدماتی که به ارتباط مستقیمتر، لمس بیشتر و نقاط تماس انسانی نیاز دارند، سهم بیشتری در تجارت اجتماعی پیدا کردهاند. در مقابل، محصولاتی که به مقایسه ساختاریافته، اطلاعات دقیق و اعتماد بالاتر نیاز دارند، در تجارت الکترونیکی کلاسیک رشد کردهاند.
به همین دلیل، نمیتوان فروشندگان شبکههای اجتماعی را صرفاً به انتقال فعالیت خود به مارکتپلیسهای رسمی وادار کرد. راهکار پیشنهادی حیدر، تقویت اعتماد و سطح خدمت در همان فضای اجتماعی است؛ یعنی زیرساختهایی مانند پرداخت، اعتبار و لجستیک در اختیار این فروشندگان قرار بگیرد تا مشتری تجربه مطمئنتری از خرید داشته باشد.
در چنین مدلی، رشد تجارت اجتماعی الزاماً به زیان فروشگاههای آنلاین کلاسیک نیست. اگر اعتماد مردم به خرید آنلاین و تعداد خریدهای دیجیتال افزایش یابد، کل بازار تجارت الکترونیکی بزرگتر میشود و بازیگران رسمی نیز میتوانند از این تغییر رفتار بهره ببرند.
پرداخت اعتباری یکی از زیرساختهایی است که میتواند این بازار را گسترش دهد. ح دهدیدر میگوید استفاده از اعتبار و خرید اقساطی از مرحله یک ابزار تازه برای تسهیل خرید عبور کرده و به بخشی از رفتار مشتریان تبدیل شده است.
این تغییر، فرصت و ریسک ر را همزمان افزایش میدهد. اعتبار میتواند قدرت خرید را در شرایط اقتصادی دشوار حفظ کند و امکان خرید کالاهای ضروری را فراهم آورد؛ اما اگر ارزیابی توان بازپرداخت و شفافیت هزینه اعتبار جدی گرفته نشود، ممکن است مشتری را به مصرف فراتر از توان مالی خود سوق دهد.
حیدر آینده تجارت الکترونیکی را محدود به فروشگاه آنلاین نمیداند. از نگاه او، بازیگرانی در این بازار رشد میکنند که بتوانند فروشنده، مشتری، پرداخت، اعتبار و لجستیک را در یک زنجیره به یکدیگر متصل کنند و سطوح متفاوتی از خدمت ارائه دهند.
او همچنین معتقد است تجارت الکترونیکی با وجود مشکلات اقتصادی، همچنان ظرفیت رشد دارد. شفافیت قیمت، دسترسی به دادههای بیشتر برای تصمیمگیری، تنوع روشهای پرداخت و امکان مقایسه، مزیتهایی هستند که میتوانند مشتری را حتی در شرایط رکودی به سمت خرید آنلاین سوق دهند.
این گفتوگو نشان میدهد آینده تجارت الکترونیکی ایران فقط به تعداد فروشگاهها یا حجم فروش آنلاین وابسته نیست. مسئله اصلی، ساخت زیرساختی است که بتواند خرید رسمی و اجتماعی، اعتبار، سرمایهگذاری و لجستیک را به یکدیگر متصل کند. تکنوگروپ نیز در حال حرکت از جایگاه یک خردهفروش آنلاین به سمت ایفای چنین نقشی در زنجیره تجارت دیجیتال است.
