گزارش ده‌سالگی بازارگاه دیجی‌کالا از ۴۲۶ هزار فروشنده فعال، ۱۵٫۳ میلیون تنوع کالایی و سهم ۵۹ درصدی فروشندگان از ارزش خالص کالای فروخته‌شده در سال ۱۴۰۴ خبر می‌دهد؛ اعدادی که نشان می‌دهند بازارگاه به بخش اصلی فعالیت دیجی‌کالا تبدیل شده است. در کنار این رشد، گزارش از تمرکز حدود ۴۰ درصد فروشندگان در تهران، گسترش تبلیغات درون‌پلتفرمی و ورود خدمات جانبی به کار روزمره فروشندگان هم می‌گوید. این ۱۰ عدد، تصویری از فرصت فروش در مقیاس ملی و هزینه‌ها و وابستگی‌های همراه آن ارائه می‌کنند.
بخوانید: تجارت الکترونیکی ایران از پنجره دیجی‌کالا
دیجی‌کالا در گزارش ۱۰ سالگی مارکت‌پلیس دیجی‌کالا ، مسیر فعالیت فروشندگان، تنوع کالا، زیرساخت دریافت مرسوله، تبلیغات و ابزارهای فروش را مرور کرده است. این گزارش، داده‌های سال ۱۴۰۴ را در کنار برخی شاخص‌های ثبت‌شده تا سال ۱۴۰۵ قرار می‌دهد؛ بنابراین همه اعداد آن به یک دوره زمانی تعلق ندارند. راه پرداخت با انتخاب ۱۰ عدد از این گزارش، به یک پرسش می‌پردازد: بزرگ‌شدن بازارگاه چه فرصت‌هایی برای فروشندگان ساخته و چه بخش‌هایی از فروش آنلاین را بیش از گذشته به زیرساخت پلتفرم وابسته کرده است؟
۱. شمار فروشندگان فعال به ۴۲۶٬۸۶۲ نفر رسید
شمار فروشندگان فعال بازارگاه دیجی‌کالا از ۵٬۷۲۸ نفر در سال ۱۳۹۶ به ۴۲۶٬۸۶۲ نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده؛ یعنی در این مدت حدود ۷۴ برابر شده است. دیجی‌کالا می‌گوید شیوه شمارش فروشندگان را در سال ۱۴۰۴ تغییر داده و به همین دلیل، آمار این سال با سال‌های قبل کاملاً قابل مقایسه نیست.
۲. تنوع کالا از ۷٬۷۰۸ به ۱۵٫۳ میلیون رسید
تعداد کالاهای قابل عرضه در بازارگاه از ۷٬۷۰۸ کالا در سال ۱۳۹۶ به ۱۵٫۳ میلیون در سال ۱۴۰۴ رسیده است؛یعنی تنوع کالاهای قابل عرضه در کمتر از یک دهه نزدیک به دو هزار برابر شده است. برای خریدار، این رشد به معنای انتخاب بیشتر است؛ برای فروشنده، به معنای حضور در ویترینی شلوغ‌تر که دیده‌شدن در آن به قیمت، کیفیت خدمت، رتبه نمایش و ابزارهای تبلیغاتی وابسته می‌شود.
۳. فروشندگان ۵۹ درصد ارزش خالص کالای فروخته‌شده را ساختند
در سال ۱۴۰۴، سهم فروشندگان بازارگاه از ارزش خالص کالای فروخته‌شده ۵۹ درصد و از تعداد کالاهای فروخته‌شده ۷۶ درصد بوده است. فاصله این دو سهم نشان می‌دهد تعداد بالای کالاهای فروخته‌شده توسط فروشندگان الزاماً به همان نسبت در ارزش ریالی فروش منعکس نمی‌شود.
۴. میانگین فروش سالانه هر فروشنده به ۱٫۲ میلیارد تومان رسید
میانگین فروش سالانه هر فروشنده در بازارگاه دیجی‌کالا در سال ۱۴۰۴ به ۱٫۲ میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که یک سال قبل ۸۳۱ میلیون تومان بود. یعنی میانگین فروش ثبت‌شده برای هر فروشنده حدود ۳۶۹ میلیون تومان بیشتر شده است. این عدد، مبلغ کالاهای فروخته‌شده را نشان می‌دهد، نه پولی که پس از کسر هزینه‌ها برای فروشنده باقی مانده است.
۵. ۹۷ درصد فروشندگان حقیقی‌اند، اما ۷۳ درصد ارزش فروش به آنها تعلق دارد
از هر ۱۰۰ فروشنده بازارگاه دیجی‌کالا، ۹۷ نفر شخص حقیقی و فقط سه فروشنده شخص حقوقی هستند. با این حال، فروشندگان حقوقی در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۷ درصد ارزش خالص فروش را به خود اختصاص داده‌اند. سهم فروشندگان حقیقی نیز حدود ۷۳ درصد بوده است. این فاصله نشان می‌دهد شرکت‌ها با وجود تعداد کمتر، بخش بزرگی از فروش بازارگاه را در اختیار دارند.
۶. حدود ۴۰ درصد فروشندگان در تهران‌اند
بازارگاه دیجی‌کالا در سال ۱۴۰۴ از ۱٬۶۱۵ شهر و روستا فروشنده فعال داشته است؛ از کسب‌وکارهای محلی تا فروشندگانی که در شهرهای بزرگ فعالیت می‌کنند. با این همه، حدود ۴۰ درصد فروشندگان در تهران مستقر بوده‌اند و پس از پایتخت، خراسان رضوی، اصفهان و البرز بیشترین تعداد فروشنده را داشته‌اند. این آمار نشان می‌دهد شبکه فروشندگان به سراسر کشور رسیده، اما بخش بزرگی از آن همچنان در تهران متمرکز است.
۷. شبکه دریافت کالا به ۴۷ مرکز در ۲۳ شهر رسید
ده سال پیش، فروشندگان دیجی‌کالا برای تحویل کالا به یک مرکز دریافت متکی بودند؛ امروز این شبکه ۴۷ مرکز در ۲۳ شهر دارد. از این تعداد، ۱۹ مرکز تخصصی دریافت و کنترل کیفیت در ۱۴ شهر فعالیت می‌کنند و ۱۶ انبار سیار و باجه دریافت نیز در سال ۱۴۰۴ راه‌اندازی شده‌اند. گسترش این شبکه، مسیر ورود کالای فروشندگان شهرهای مختلف به انبارهای دیجی‌کالا و سپس ارسال آن به خریداران سراسر کشور را کوتاه‌تر کرده است.
۸. سهم برندهای ایرانی از فروش به ۵۰ درصد رسید
از هر دو کالایی که در سال ۱۴۰۴ در دیجی‌کالا فروخته شده، یکی متعلق به برندهای ایرانی بوده است. سهم این برندها از کل فروش پلتفرم به ۵۰ درصد رسیده؛ سه واحد درصد بیشتر از سال ۱۴۰۳. شمار برندهای ایرانی تأییدشده نیز از ۲۴٬۰۳۲ به ۲۶٬۱۹۴ برند افزایش یافته است.
جزئیات گزارش نشان می‌دهد برندهای ایرانی در پوشاک، خانه و آشپزخانه، لوازم آرایشی و بهداشتی، لوازم‌تحریر و طلا و جواهرات پیشتاز بوده‌اند؛ در مقابل، برندهای خارجی در موبایل، لپ‌تاپ و تجهیزات فناوری اطلاعات سهم بیشتری داشته‌اند. این تفاوت، تصویر روشن‌تری از عدد ۵۰ درصد می‌دهد: حضور برندهای ایرانی در سبد خرید دیجی‌کالا پررنگ شده، اما ترکیب برندها در همه گروه‌های کالایی یکسان نیست.
۹. بیش از ۲۰ هزار فروشنده طی پنج سال به دیجی‌کالا ادز پیوستند
در نخستین ماه فعالیت دیجی‌کالا ادز در سال ۱۴۰۰، فقط ۲۴ فروشنده از تبلیغات این پلتفرم استفاده می‌کردند. در مرداد ۱۴۰۵، تعداد فروشندگان فعال آن در یک ماه به ۴٬۸۴۶ نفر رسید. این فاصله نشان می‌دهد با بزرگ‌ترشدن بازارگاه، فروشندگان بیشتری برای دیده‌شدن کالاهایشان سراغ تبلیغ در خود دیجی‌کالا رفته‌اند.
۱۰. کاربران سرویس‌هاب حدود ۱۰ درصد فروشندگان و ۳۰ درصد ارزش فروش را تشکیل می‌دهند
در شهریور ۱۴۰۵، حدود ۱۰٫۳ درصد فروشندگان بازارگاه از سرویس‌هاب دیجی‌کالا استفاده می‌کردند، اما همین گروه حدود ۳۰ درصد ارزش خالص فروش بازارگاه را به خود اختصاص داده بود. سرویس‌هاب خدماتی مانند مدیریت پنل فروشندگی، انبارداری، بسته‌بندی و ارسال کالا را در اختیار فروشندگان می‌گذارد. این اعداد نشان می‌دهند استفاده از خدمات جانبی دیجی‌کالا در میان فروشندگان پرفروش‌تر پررنگ‌تر است.
ده سال پس از آغاز فعالیت بازارگاه، مسئله فقط تعداد فروشندگان و کالاها نیست. فروشنده برای عرضه در مقیاس ملی، بیش از گذشته با شبکه دریافت کالا، ابزار مدیریت فروش، جایگاه نمایش و خدمات تبلیغاتی سروکار دارد. گزارش دیجی‌کالا اندازه این زیرساخت را نشان می‌دهد؛ سنجش اینکه استفاده از آن برای گروه‌های مختلف فروشندگان تا چه اندازه به‌صرفه و منصفانه است، به داده‌های بیشتری درباره هزینه‌ها، حاشیه سود و تجربه خود فروشندگان نیاز دارد.
بازارگاه دیجی‌کالا در این ده سال، فروش آنلاین را برای کسب‌وکارهای بیشتری در دسترس قرار داده است. در همین مسیر، خودِ فروشندگی هم پیچیده‌تر شده: داشتن کالا کافی نیست؛ فروشنده باید بتواند آن را به‌موقع به شبکه ارسال برساند، موجودی و قیمت را مدیریت کند و میان گزینه‌های فراوان دیده شود. آنچه در دهه بعد اهمیت پیدا می‌کند، این است که ابزارها و خدمات بازارگاه تا چه اندازه به فروشندگان کوچک‌تر کمک می‌کنند در این رقابت دوام بیاورند و رشد کنند.
بازارگاه دیجی‌کالا در ۱۰ سالگی؛ اعداد چه می‌گویند؟
از رشد تعداد فروشندگان و تنوع کالا تا سهم فروشندگان حقیقی و حقوقی، تمرکز جغرافیایی و گسترش ابزارهای تبلیغاتی و خدمات جانبی؛ این اعداد تصویری از مقیاس بازارگاه و تغییر ماهیت فروشندگی در آن ارائه می‌کنند.
۱ جامعه فروشندگان؛ از چند هزار به چند صد هزار
اما این مقایسه یک ملاحظه مهم دارد: دیجی‌کالا اعلام کرده روش سنجش و تفکیک فروشندگان واجد شرایط در ۱۴۰۴ تغییر کرده است؛ بنابراین رقم این سال با سال‌های پیشین کاملاً مقایسه‌پذیر نیست.
۲ رشد ویترین بسیار سریع‌تر از رشد جامعه فروشندگان بوده است
معنا: بازارگاه نه‌فقط از نظر تعداد فروشنده، بلکه از نظر حجم گزینه‌های پیش روی مشتری چندین مرتبه بزرگ‌تر شده است.
۳ ۷۶ درصد کالاها؛ ۵۹ درصد ارزش فروش
سهم بازارگاه از تعداد کالاهای فروخته‌شده ۱۷ واحد درصد بیشتر از سهم آن از ارزش خالص فروش است.
۴ میانگین فروش سالانه هر فروشنده افزایش یافته است
فاصله این دو عدد حدود ۳۶۹ میلیون تومان است. این شاخص میزان فروش را نشان می‌دهد، نه سود خالص یا درآمد باقی‌مانده برای فروشنده.
۵ ۹۷ درصد فروشندگان حقیقی‌اند؛ اما سهم حقوقی‌ها از فروش بسیار بیشتر است
تنها ۳ درصد فروشندگان حقوقی‌اند، اما این گروه ۲۷ درصد ارزش خالص فروش بازارگاه را در اختیار دارد.
۶ بازاری در سراسر کشور، با مرکز ثقل تهران
با وجود گسترش شبکه فروشندگان در سراسر ایران، حدود دو پنجم آنها همچنان در تهران متمرکزند. پس از تهران، خراسان رضوی، اصفهان و البرز بیشترین تعداد فروشنده را دارند.
۷ زیرساخت دریافت کالا از یک نقطه به شبکه‌ای چندشهری رسیده است
گزارش دیجی‌کالا از رشد زیرساخت دریافت و انتقال کالا از یک مرکز به ۴۷ مرکز در طول یک دهه خبر می‌دهد.
۸ نیمی از فروش پلتفرم به برندهای ایرانی رسیده است
تعداد برندهای ایرانی تأییدشده از ۲۴٬۰۳۲ در ۱۴۰۳ به ۲۶٬۱۹۴ در ۱۴۰۴ رسیده؛ رشدی در حدود ۹ درصد.
۹ «دیده‌شدن» به یکی از اجزای اصلی فروشندگی تبدیل شده است
گزارش، رشد تعداد فروشندگان فعال دیجی‌کالا ادز نسبت به ابتدای فعالیت را بیش از ۲۰ هزار درصد اعلام کرده است.
۱۰ کاربران سرویس‌هاب؛ گروه کوچک‌تر با سهم بزرگ‌تر از فروش
گزارش نشان می‌دهد فروشندگان استفاده‌کننده از سرویس‌هاب، با وجود سهم حدود ۱۰ درصدی از تعداد فروشندگان، حدود ۳۰ درصد ارزش خالص فروش بازارگاه را ایجاد می‌کنند.
این مقایسه یک همبستگی آماری را نشان می‌دهد و به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که استفاده از سرویس‌هاب علت افزایش فروش بوده است.
