سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، از آغاز اجرای آزمایشی بودجهریزی مبتنی بر عملکرد در تعدادی از مدارس و بیمارستانها خبر داد و اعلام کرد که قرار است این روش از سال ۱۴۰۶ به سایر دستگاههای اجرایی نیز گسترش یابد.
در شیوه جدید بودجهریزی، میزان اعتبار تخصیصیافته به واحدهای اجرایی براساس کیفیت خدمات، میزان تحقق شاخصهای تعیینشده و عملکرد آنها مشخص خواهد شد. هدف از اجرای این طرح، افزایش کیفیت خدمات عمومی، کاهش هزینهها و استفاده بهتر از منابع مالی دولت است.
پورمحمدی توضیح داد که در روش فعلی، منابع ابتدا به وزارتخانهها اختصاص مییابد و سپس از طریق استانها، مناطق و شهرستانها به واحدهای اجرایی مانند مدارس و بیمارستانها میرسد؛ اما در روش جدید، قرار است اعتبارات مستقیماً به واحد ارائهدهنده خدمت اختصاص پیدا کند.
به گفته او، در مرحله نخست، وزارتخانههای آموزشوپرورش و بهداشت برای اجرای آزمایشی این طرح انتخاب شدهاند و تعدادی از مدارس و بیمارستانها اجرای آن را آغاز کردهاند. سازمان برنامه و بودجه امیدوار است این مرحله تا پایان سال با موفقیت پیش برود تا زمینه گسترش آن در سال آینده فراهم شود.
تخصیص بودجه براساس کیفیت خدمات و میزان صرفهجویی
در الگوی جدید، برای خدمات آموزشی و درمانی استانداردهایی تعریف میشود و عملکرد هر مدرسه یا بیمارستان براساس شاخصهای مشخص مورد ارزیابی قرار میگیرد. تخصیص و پرداخت اعتبارات نیز متناسب با میزان تحقق این شاخصها و کیفیت خدمات انجام خواهد شد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد که اگر مدارس و بیمارستانها بتوانند ضمن حفظ یا افزایش کیفیت خدمات، در هزینههای خود صرفهجویی کنند، منابع حاصل از این صرفهجویی در اختیار همان واحد باقی میماند.
به گفته پورمحمدی، این منابع میتواند برای افزایش دریافتی معلمان و کادر درمان و همچنین تأمین تجهیزات موردنیاز مدارس و بیمارستانها استفاده شود. به این ترتیب، افزایش پرداختی کارکنان در این شیوه به عملکرد واحد اجرایی و میزان صرفهجویی آن وابسته خواهد بود.
او همچنین از فراهمشدن زیرساختها و سامانههای موردنیاز برای اجرای بودجهریزی مبتنی بر عملکرد و پرداخت مستقیم به ذینفع نهایی خبر داد و تأکید کرد که این روش میتواند اختیار بیشتری برای مدیریت منابع در اختیار واحدهای اجرایی قرار دهد.
حذف ردیفهای غیرضروری و ادغام دستگاهها در بودجه ۱۴۰۶
همزمان با اجرای آزمایشی این طرح، دولت برنامههایی را برای اصلاح ساختار بودجه سال آینده دنبال میکند. بر همین اساس، حذف ردیفهای بودجهای غیرضروری، ادغام دستگاههای قابل ادغام و بازنگری در فعالیت برخی نهادها در دستور کار تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۶ قرار گرفته است.
پورمحمدی با اشاره به ضرورت بازنگری در ساختار هزینههای دولت اعلام کرد که برخی دستگاهها و ردیفهای بودجهای در گذشته متناسب با نیازهای آن دوره ایجاد شدهاند، اما ممکن است امروز ضرورتی برای ادامه فعالیت آنها به شکل قبلی وجود نداشته باشد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه تأکید کرد که در روش جدید باید مشخص باشد هر دستگاه با چه میزان اعتبار، چه خدماتی و با چه سطحی از کیفیت به مردم ارائه میدهد. به گفته او، تغییر شیوه بودجهریزی میتواند زمینه ارزیابی دقیقتر عملکرد دستگاههای اجرایی و افزایش بهرهوری منابع عمومی را فراهم کند.
براساس برنامه اعلامشده، بودجهریزی مبتنی بر عملکرد ابتدا در بخش آموزش و درمان اجرا میشود و گسترش آن به سایر دستگاهها از سال ۱۴۰۶ دنبال خواهد شد. همچنین جزئیات حذف یا ادغام ردیفهای بودجهای و دستگاهها در فرایند تدوین و تصویب لایحه بودجه سال آینده مشخص میشود.