راه پرداخت به مناسبت نودوهشتمین سال فعالیت بانک ملی ایران، پرونده تعاملی «بانک ملی ایران؛ ۹۸ سال روی خط پول» را منتشر کرد؛ روایتی دادهمحور و تصویری که تاریخ این بانک را از مطالبه تأسیس یک بانک ملی تا اسکناس، معماری، شبکه شعب، مدیران، مکانیزاسیون و بانکداری دیجیتال دنبال میکند.
بانک ملی ایران در ۲۰ شهریور ۱۳۰۷ فعالیت رسمی خود را آغاز کرد؛ نهادی که در طول نزدیک به یک قرن، تنها یک بانک تجاری نبوده و در مقاطعی وظایفی را بر عهده داشته که بعدها به بانک مرکزی منتقل شد. تاریخ بانک ملی به همین دلیل، در نقاط مختلف با تاریخ پول، بانکداری و نوسازی اقتصادی ایران گره خورده است.
راه پرداخت به مناسبت نودوهشتمین سال فعالیت این بانک، صفحه ویژه و تعاملی «بانک ملی ایران؛ ۹۸ سال روی خط پول» را منتشر کرده است؛ صفحهای که بهجای ارائه یک تاریخچه خطی، بانک ملی را از چند زاویه به تصویر میکشد.
در این پرونده، مسیر شکلگیری بانک از نخستین مطالبهها برای تأسیس یک بانک ایرانی و تصویب قانون تأسیس تا آغاز فعالیت در سال ۱۳۰۷ دنبال میشود. یک سالشمار تعاملی نیز نقاط مهم این مسیر را در حوزههای پول، معماری، جامعه، فناوری و هویت کنار یکدیگر قرار میدهد.
از بانکدار تا ناشر اسکناس
یکی از فصلهای اصلی صفحه به نقش بانک ملی در تاریخ پول ایران اختصاص دارد. بانک ملی پس از انتقال حق انتشار اسکناس، برای مدتی یکی از مهمترین بازیگران نظام پولی ایران بود؛ نقشی که با تأسیس بانک مرکزی در سال ۱۳۳۹ از وظایف بانک ملی جدا شد.
در بخش «پول» میتوان نمونههایی از اسکناسهای منتشرشده با نام بانک ملی ایران را مشاهده کرد و تغییر زبان بصری پول، نشانها و حتی حضور ساختمانهای بانکی بر اسکناسها را دنبال کرد.
معماری بانک، بخشی از معماری شهر
ساختمانهای بانک ملی نیز بخش مستقلی از این روایت هستند. تصاویر تاریخی ساختمانها، مراحل ساخت برخی بناها و نمونههایی از شعب شاخص نشان میدهند که توسعه شبکه بانکی فقط به گسترش یک سازمان مالی محدود نمانده و در معماری شهرهای ایران نیز رد بر جای گذاشته است.
بناهای فردوسی و مجموعهای از ساختمانها و شعب تاریخی، در این بخش در کنار تصاویر آرشیوی قرار گرفتهاند تا معماری بانک بهعنوان بخشی از هویت آن دیده شود.
شبکهای با نزدیک به سه هزار نقطه خدمت
پرونده راه پرداخت فقط به گذشته نمیپردازد. دادههای تفصیلی شبکه بانک نیز در صفحه قابل جستوجو است و کاربران میتوانند میان ۲٬۹۸۲ شعبه و باجه بر اساس نام، استان، شهر و اطلاعات نشانی جستوجو کنند.
نمای جغرافیایی شبکه نیز تصویری از گستره حضور بانک ملی در ایران ارائه میکند؛ شبکهای که طی دههها بانک را از یک نهاد متمرکز در تهران به بخشی از جغرافیای روزمره کشور تبدیل کرده است.
از دفتر و قلم تا شبکه و موبایل
بخش فناوری صفحه، تحول عملیات بانکی را از دفاتر کاغذی و عملیات دستی تا مکانوگرافی، رایانش و زیرساختهای دیجیتال دنبال میکند. تصاویر آرشیوی از محیطهای کاری بانک نشان میدهند که تحول دیجیتال بانکداری نه در یک نقطه، بلکه طی چند دهه و در چند مرحله شکل گرفته است.
این روایت در کنار دادهها و اسناد تاریخی، فاصله میان بانکداری مبتنی بر دفتر و سند کاغذی و بانکداری امروز را ملموس میکند.
مدیرانی در امتداد ۹۸ سال
در بخش دیگری از صفحه، مدیران بانک ملی در دورههای مختلف قابل مرور و جستوجو هستند. این بخش از نخستین مدیران خارجی بانک آغاز میشود و تا مدیریت ایرانی و دوره معاصر ادامه پیدا میکند.
همزمان، تغییر نشان بانک ملی نیز در چند مقطع قابل مشاهده است؛ از نشان دوره پهلوی تا تغییر نشان پس از انقلاب و نسخه کنونی هویت سازمانی بانک.
پروژهای که تا صدسالگی ادامه دارد
«بانک ملی ایران؛ ۹۸ سال روی خط پول» قرار نیست صرفاً یک صفحه مناسبتی باشد. ساختار این پرونده بهگونهای طراحی شده که بتوان آن را با اسناد، دادهها، تصاویر و نقاط تازه تکمیل کرد و در مسیر صدسالگی بانک ملی در سال ۱۴۰۷ توسعه داد.
راه پرداخت پیشتر نیز در پروندهای مستقل، تاریخ بانک مرکزی ایران را در قالب یک صفحه تعاملی روایت کرده بود. این دو پروژه در کنار یکدیگر بخشی از تلاش راه پرداخت برای ساخت آرشیوی دیجیتال از تاریخ پول، بانکداری و فناوری مالی ایران هستند.
پرونده «بانک ملی ایران؛ ۹۸ سال روی خط پول» از طریق راه پرداخت در دسترس است.
