راه پرداخت گزارش تعاملی بازار ۱۲ شرکت ارائه‌دهنده خدمات پرداخت الکترونیک (PSP) ایران در شهریور ۱۴۰۵ را منتشر کرد. این گزارش با استفاده از داده‌های شاپرک و گزارش‌های عملکرد ماهانه شرکت‌های بورسی در سامانه کدال تهیه شده و امکان مقایسه سهم بازار شرکت‌های پرداخت، بررسی ترکیب تراکنش‌ها و تحلیل درآمد گزارش‌شده شش شرکت بورسی را در یک صفحه فراهم می‌کند.
سه عدد از بازار پرداخت در شهریور ۱۴۰۵
منبع: گزارش شهریور ۱۴۰۵ شاپرک و گزارش‌های ماهانه شرکت‌های بورسی در کدال. درآمد شرکت‌ها با ارزش تراکنش‌های شبکه یکسان نیست.
بر اساس داده‌های این گزارش، شبکه شاپرک در شهریور ۱۴۰۵ حدود ۴ میلیارد و ۸۷۲ میلیون تراکنش به ارزش بیش از ۴ هزار و ۴۱۰ همت پردازش کرده است. در همین دوره، مجموع درآمد ماهانه گزارش‌شده شش شرکت بورسی صنعت پرداخت به حدود ۷ هزار و ۲۷۴ میلیارد تومان رسیده است.
این ارقام، دو جنبه متفاوت از بازار پرداخت را نشان می‌دهند. تعداد و مبلغ تراکنش‌های شاپرکی بیانگر حجم فعالیت شبکه پرداخت است؛ در مقابل، درآمد گزارش‌شده شرکت‌ها به فعالیت‌های مالی و تجاری آنها مربوط می‌شود. بنابراین، ارزش تراکنش‌های پردازش‌شده را نباید با درآمد شرکت‌های PSP یکسان در نظر گرفت.
سهم بازار ۱۲ شرکت PSP در یک گزارش تعاملی
یکی از بخش‌های اصلی گزارش راه پرداخت، مقایسه عملکرد تمام ۱۲ شرکت PSP بر اساس سهم آنها از تعداد و مبلغ تراکنش‌های شبکه شاپرک است.
در این گزارش، شرکت‌ها بر اساس سهم از تعداد تراکنش‌های شهریور ۱۴۰۵ مرتب شده‌اند. مخاطبان می‌توانند با انتخاب هر شرکت، جایگاه آن را در بازار بررسی کنند و ترکیب تراکنش‌هایش را در چهار مسیر کارتخوان فروشگاهی، اینترنتی، موبایلی و USSD ببینند.
این شیوه نمایش، مقایسه شرکت‌ها را از یک رتبه‌بندی ساده فراتر می‌برد؛ زیرا سهم هر شرکت از تعداد تراکنش‌ها لزوماً با سهم آن از مبلغ تراکنش‌ها برابر نیست. بررسی هم‌زمان این دو شاخص و ترکیب ابزارهای پذیرش، تصویر دقیق‌تری از موقعیت هر شرکت در شبکه پرداخت ارائه می‌کند.
آسان پرداخت در صدر درآمد ماهانه شش شرکت بورسی
بخش مالی گزارش به عملکرد شش شرکت بورسی صنعت پرداخت اختصاص دارد: آسان پرداخت پرشین، به‌پرداخت ملت، تجارت الکترونیک پارسیان، پرداخت الکترونیک سامان، پرداخت الکترونیک پاسارگاد و کارت اعتباری ایران کیش.
بر اساس گزارش‌های عملکرد ماهانه مورد استفاده در این پروژه، آسان پرداخت پرشین با درآمد حدود ۲ هزار و ۵۲ میلیارد تومان در شهریور ۱۴۰۵، بیشترین درآمد گزارش‌شده را در میان این شش شرکت داشته است.
پس از آن، به‌پرداخت ملت با حدود هزار و ۳۵۷ میلیارد تومان و تجارت الکترونیک پارسیان با حدود هزار و ۲۶۷ میلیارد تومان قرار گرفته‌اند.
درآمد گزارش‌شده پرداخت الکترونیک سامان نیز حدود هزار و ۴۹ میلیارد تومان، پرداخت الکترونیک پاسارگاد حدود هزار و ۴۰ میلیارد تومان و کارت اعتباری ایران کیش حدود ۵۱۰ میلیارد تومان بوده است.
مقایسه درآمد شش شرکت بورسی PSP
شهریور ۱۴۰۵ | میلیارد تومان | اعداد گرد شده‌اند
منبع: گزارش‌های عملکرد ماهانه منتشرشده در سامانه کدال. ارقام، درآمد گزارش‌شده شرکت‌ها هستند و به معنای سود خالص یا جریان نقدی نیستند.
چرا رتبه درآمدی شرکت‌ها با جایگاه آنها در بازار یکسان نیست؟
مقایسه اطلاعات شاپرک و کدال در گزارش تعاملی راه پرداخت نشان می‌دهد که رتبه شرکت‌های PSP از نظر درآمد ماهانه الزاماً با جایگاه آنها از نظر تعداد تراکنش‌های پردازش‌شده یکسان نیست.
در میان شش شرکت بورسی، به‌پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سامان و تجارت الکترونیک پارسیان از نظر تعداد تراکنش‌های شاپرکی جایگاه بالاتری دارند؛ درحالی‌که آسان پرداخت پرشین در مقایسه درآمد ماهانه این شش شرکت در صدر قرار گرفته است.
این تفاوت از آن جهت اهمیت دارد که درآمد یک شرکت پرداخت ممکن است علاوه بر تعداد تراکنش‌ها، به ترکیب خدمات، قراردادهای تجاری و سایر فعالیت‌های درآمدزا وابسته باشد. ازاین‌رو، تعداد تراکنش‌ها به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی عملکرد مالی PSPها نیست.
سهم تعدادی شش شرکت بورسی از تراکنش‌های شاپرک
شهریور ۱۴۰۵ | درصد از کل شبکه پرداخت
منبع: گزارش اقتصادی شهریور ۱۴۰۵ شاپرک. طول میله‌ها نسبت به بیشترین سهم در همین گروه شش‌شرکتی تنظیم شده است؛ اعداد درصد، سهم از کل تراکنش‌های شبکه شاپرک هستند.
گزارش راه پرداخت با نمایش جداگانه شاخص‌های سهم بازار و درآمد، امکان بررسی این تفاوت‌ها را فراهم کرده است؛ بدون آنکه میان حجم تراکنش‌های شبکه و درآمد مالی شرکت‌ها رابطه‌ای مستقیم و قطعی فرض کند.
وضعیت شش شرکت غیربورسی؛ برآورد به‌جای درآمد قطعی
گزارش تعاملی راه پرداخت علاوه بر شش شرکت بورسی، عملکرد شش شرکت غیربورسی صنعت پرداخت را نیز پوشش می‌دهد.
اطلاعات سهم بازار این شرکت‌ها، مانند شرکت‌های بورسی، بر اساس داده‌های شاپرک ارائه شده است؛ اما در بخش مالی، روش متفاوتی به کار رفته است.
ازآنجاکه اطلاعات درآمدی هم‌سطح با گزارش‌های ماهانه کدال برای این شرکت‌ها در داده‌های مبنای پروژه در دسترس نبوده، ارقام مالی آنها به‌صورت برآوردهای مشروط و مبتنی بر مفروضات تحلیلی ارائه شده‌اند.
این ارقام، درآمد رسمی یا قطعی شرکت‌های غیربورسی محسوب نمی‌شوند و نباید مستقیماً با درآمدهای گزارش‌شده شرکت‌های بورسی مقایسه شوند.
تفکیک داده‌های رسمی، محاسبات مبتنی بر داده و برآوردهای مشروط، از ملاحظات روش‌شناختی این گزارش است.
امکان بررسی اختصاصی شرکت‌ها و دریافت داده‌های گزارش
گزارش تعاملی راه پرداخت، علاوه بر جدول‌ها و نمودارهای مقایسه‌ای، بخشی اختصاصی برای بررسی هر شرکت PSP دارد. در این بخش‌ها می‌توان سهم بازار، ترکیب تراکنش‌ها و اطلاعات مرتبط با عملکرد شرکت را مشاهده کرد.
برای شرکت‌های بورسی، امکان بررسی عوامل مؤثر بر تغییر درآمد ماهانه نیز در نظر گرفته شده است. همچنین فایل اکسل داده‌های گزارش در اختیار مخاطبان قرار دارد تا بتوانند اطلاعات را برای بررسی‌های مستقل دریافت کنند.
این گزارش برای مدیران صنعت بانکی و پرداخت، تحلیلگران بازار سرمایه، پژوهشگران و فعالان فناوری‌های مالی طراحی شده است و امکان مقایسه شرکت‌های PSP را از منظر سهم بازار، ترکیب تراکنش‌ها و عملکرد مالی فراهم می‌کند.
