بانک مرکزی بر اساس اعلام نوبیتکس، در نامه‌ای به بانک‌ها خواستار محدودشدن دسترسی این صرافی رمزارزی و چهار پلتفرم دیگر به خدمات بانکی برداشت غیرحضوری شده است. طبق اطلاعیه نوبیتکس، اجرای این محدودیت از ساعت ۱۶ دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده و قرار است سه روز ادامه داشته باشد. این شرکت هشدار داده است که تصمیم بانک مرکزی می‌تواند باعث تأخیر یا اختلال در برداشت و تسویه ریالی کاربران شود و حتی پس از پایان دوره محدودیت نیز پردازش درخواست‌های معوق زمان ببرد. نوبیتکس ضمن اعتراض به این تصمیم، اختلاف بر سر دسترسی به اطلاعات کاربران و ساعات فعالیت بازار را از موضوعات مرتبط با محدودیت اعلام کرده است.
بر اساس اطلاعیه منتشرشده از سوی نوبیتکس، بانک مرکزی در نامه‌ای خطاب به بانک‌ها خواستار محدودشدن دسترسی این صرافی رمزارزی و چهار پلتفرم دیگر به خدمات بانکی برداشت غیرحضوری شده است. مطابق زمان‌بندی اعلام‌شده در این اطلاعیه، قرار بوده محدودیت از ساعت ۱۶ دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ اجرایی شود.
نوبیتکس اعلام کرده است که اجرای این تصمیم می‌تواند فرایند واریز، برداشت و تسویه ریالی کاربران را با تأخیر یا اختلال مواجه کند. این شرکت تأکید کرده که در شرایط فعلی، راهکار جایگزین قابل اتکایی برای انجام تسویه‌ها در مقیاس فعالیت خود در اختیار ندارد.
بر اساس توضیحات نوبیتکس، محدودیت اعلام‌شده برای سه روز در نظر گرفته شده است؛ بااین‌حال، پایان این دوره لزوماً به معنای تکمیل تمام درخواست‌های تسویه نخواهد بود. به گفته این شرکت، زمان‌بندی پردازش‌های بانکی، تعطیلات و انباشت درخواست‌های در انتظار ممکن است باعث شود انجام برخی تسویه‌ها پس از پایان دوره محدودیت نیز ادامه پیدا کند.
نام چهار پلتفرم دیگر مشمول این تصمیم در اطلاعیه نوبیتکس ذکر نشده است. همچنین متن نامه بانک مرکزی و جزئیات اجرایی آن در منبع ارائه‌شده در دسترس نیست؛ بنابراین دامنه دقیق محدودیت و وضعیت اجرای آن نیازمند تأیید مستقل است.
وضعیت برداشت ریالی و سایر خدمات نوبیتکس
نوبیتکس در اطلاعیه خود اعلام کرده بود که تا پیش از ساعت ۱۶ روز ۲۰ مهر، امکان ثبت درخواست برداشت ریالی و ارسال آن از طریق وب‌سرویس تسویه بانکی وجود دارد؛ مشروط بر اینکه محدودیت‌ها پیش از زمان اعلام‌شده اعمال نشده باشند.
این شرکت در عین حال تأکید کرده است که محدودیت بانکی اعلام‌شده، تغییری در موجودی رمزارزی کاربران یا امکان برداشت رمزارز ایجاد نمی‌کند و سایر خدمات پلتفرم طبق روال معمول در دسترس خواهند بود.
بااین‌حال، ادعای تداوم دسترسی به خدمات رمزارزی و امنیت دارایی‌ها بر اساس توضیحات خود نوبیتکس مطرح شده و در اطلاعیه، مستندات مستقلی برای ارزیابی وضعیت عملیاتی این خدمات ارائه نشده است.
از منظر کاربران، تفاوت اصلی میان برداشت ریالی و برداشت رمزارزی است. محدودیت مسیر بانکی تسویه ریالی الزاماً به معنای توقف معاملات یا مسدودشدن برداشت رمزارز نیست؛ هرچند وضعیت عملیاتی هر یک از این خدمات باید جداگانه بررسی شود.
اختلاف بر سر دسترسی به اطلاعات کاربران
یکی از محورهای مهم اطلاعیه نوبیتکس، اختلاف این شرکت با نهادهای مسئول بر سر دسترسی به اطلاعات کاربران است.
نوبیتکس مدعی شده بخشی از فشارها و محدودیت‌های اعمال‌شده بر این پلتفرم به دلیل خودداری از ارائه اطلاعات کاربران، پیش از روشن‌شدن هدف دریافت داده‌ها، حدود دسترسی و مسئولیت حفاظت از آنها بوده است.
این شرکت اعلام کرده است که پیش از فراهم‌شدن دسترسی مستمر به اطلاعات کاربران باید مشخص شود چه داده‌هایی، با چه هدفی، در اختیار چه اشخاص یا نهادهایی قرار می‌گیرد و مسئولیت حفاظت از آنها بر عهده چه کسی است.
نوبیتکس همچنین بر همکاری قانونی با مراجع مسئول تأکید کرده، اما خواستار شفاف‌سازی درباره حدود و سازوکار دسترسی به داده‌ها شده است.
ارتباط این اختلاف با تصمیم اخیر بانک مرکزی، در حال حاضر ادعای نوبیتکس است. بدون دسترسی به متن مکاتبات، درخواست‌های رسمی نهادهای مربوط و پاسخ بانک مرکزی نمی‌توان مشخص کرد که اختلاف بر سر اطلاعات کاربران چه نقشی در صدور محدودیت بانکی داشته است.
اختلاف درباره ساعات فعالیت بازار رمزارز
موضوع دیگری که نوبیتکس در توضیح دلایل اختلاف با نهاد ناظر مطرح کرده، ساعات فعالیت بازار رمزارز است.
به گفته این شرکت، توقف و بازگشایی بازار مطابق دستورها و اعلام‌های دریافتی از مراجع مربوط انجام شده و از همین رو، نوبیتکس انتساب تخلف در این زمینه را نمی‌پذیرد.
این صرافی اعلام کرده که نسبت به موضوع اعتراض کرده و مستندات خود را برای رسیدگی ارائه می‌کند.
بااین‌حال، در اطلاعیه منتشرشده جزئیاتی درباره دستورهای مورد اشاره، زمان صدور آنها، مصادیق تخلف منتسب به نوبیتکس یا مرجع رسیدگی ارائه نشده است. در نتیجه، ارزیابی این اختلاف مستلزم بررسی اسناد و دریافت توضیح از طرف‌های مربوط است.
پیامد محدودیت برای کاربران و زیرساخت تسویه
محدودیت دسترسی به خدمات بانکی برداشت غیرحضوری، از آن جهت برای کسب‌وکارهای رمزارزی اهمیت دارد که تبدیل موجودی ریالی ثبت‌شده در پلتفرم به وجه قابل دریافت در حساب بانکی کاربر، به دسترسی به مسیرهای تسویه بانکی وابسته است.
در چنین شرایطی، حتی اگر امکان ثبت درخواست برداشت در یک پلتفرم باقی بماند، ارسال و پردازش آن در شبکه بانکی ممکن است با محدودیت مواجه شود. این تفاوت برای کاربرانی اهمیت دارد که برای انجام تعهدات مالی خود به دریافت وجه در زمان مشخص وابسته‌اند.
نوبیتکس اعلام کرده است که سامانه‌های سنتی بانکی نیز آمادگی پردازش تعداد تعهدات روزانه این شرکت را ندارند. بااین‌حال، در اطلاعیه آماری درباره تعداد درخواست‌های تسویه، ظرفیت پردازش بانکی یا حجم تعهدات روزانه ارائه نشده است و این ادعا نیازمند بررسی مستقل است.
این تصمیم، در صورت تأیید دامنه و اجرای آن، مسئله‌ای فراتر از محدودیت عملیاتی یک پلتفرم را مطرح می‌کند: چگونگی اعمال محدودیت‌های نظارتی بر خدمات بانکی کسب‌وکارهای رمزارزی و آثار مستقیم آن بر دسترسی کاربران به وجوه ریالی.
نوبیتکس اعلام کرده که از بانک مرکزی و سایر نهادهای مرتبط درخواست بازنگری در تصمیم را داشته و زمان‌بندی تسویه‌های ریالی را پس از روشن‌شدن وضعیت از طریق کانال‌های رسمی اطلاع‌رسانی خواهد کرد.
تا زمان تأیید مستقل ابلاغیه و دریافت توضیح بانک مرکزی، جزئیات مبنای تصمیم، فهرست کامل پلتفرم‌های مشمول و وضعیت نهایی اجرای محدودیت روشن نیست.
سابقه محدودیت ساعات معاملات رمزارز
پیش از انتشار اطلاعیه اخیر نوبیتکس، چند صرافی رمزارزی از اعمال محدودیت در ساعات معاملات تتر و تومان خبر داده بودند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده در مهر ۱۴۰۵، برخی پلتفرم‌ها به استناد ابلاغ بانک مرکزی، معاملات این بازار را در ساعات شب متوقف کرده و محدودیت‌هایی نیز برای خرید تتر در نظر گرفته بودند. بااین‌حال، ارتباط مستقیم این تصمیم‌ها با محدودیت جدید خدمات بانکی برداشت غیرحضوری مشخص نیست.
