پایگاه خبری راه پرداخت دارای مجوز به شماره ۷۴۵۷۲ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخشی از «شبکه عصر تراکنش» است. راه پرداخت فعالیت خود را از دوم اردیبهشتماه ۱۳۹۰ شروع کرده و اکنون پرمخاطبترین رسانه ایران در زمینه فناوریهای مالی، بانکداری و پرداخت و استارتآپهای فینتک است.
وقتی آمریکا پاساژ میبندد، چین باز هم پاساژ میسازد؛ روایت نیویورکتایمز از انفجار ساختوساز و رکود مشتریان
تعطیلی نخستین فروشگاه اپل در چین، هشدار تازهای درباره آینده مراکز خرید این کشور است؛ جایی که ساختوسازِ بیشازحد و افت قدرت خرید، مشتریان را از پاساژها دور کرده است
مراکز خرید در چین و آمریکا هر دو با چالشهای جدی روبهرو هستند، اما هر کشور به شیوهای متفاوت به این بحران پاسخ میدهد. در حالی که آمریکا با تعطیلی گسترده و کاهش تعداد مراکز خرید مواجه است، چین همچنان بیوقفه به ساخت پاساژهای جدید ادامه میدهد. بسته شدن نخستین فروشگاه اپل در چین نیز توجهها را به بحران پنهانی این صنعت جلب کرده است، بهویژه در زمانی که بسیاری از مراکز خرید در این کشور با افت شدید رفتوآمد مشتریان مواجهاند.
بسته شدن نخستین فروشگاه اپل در چین؛ نشانهای روشن از بحران مراکز خرید
بسته شدن نخستین فروشگاه اپل در چین نشاندهنده مشکلات گستردهتری است که مراکز خرید این کشور با آنها روبهرو هستند؛ مشکلاتی که در حالی شدت گرفتهاند که توسعهدهندگان همچنان به ساخت مراکز خرید جدید ادامه میدهند، با وجود آنکه بازار سالهاست اشباع شده است.
چین در تولید هر چیزی بهصورت انبوه و اغلب بیش از نیاز شهرت دارد، حتی در ساخت مراکز خرید.
در حالی که از سال ۲۰۱۳ تاکنون یکسوم مراکز خرید در ایالات متحده تعطیل شدهاند، چین در همین بازه وارد یک موج ساختوساز بیوقفه شده است. تعداد مراکز خرید این کشور از سال ۲۰۱۳ تاکنون دو برابر شده و به ۶ هزار و ۷۰۰ مرکز رسیده است.
پیامدهای این ساختوساز بیش از حد اکنون برای بسیاری از خردهفروشان در چین آشکار شده است. در حالی که برخی مراکز خرید همچنان رونق دارند، بسیاری دیگر به دلیل کاهش شدید ترافیک مشتری در حال افولاند.
اپل در ماه آگوست فروشگاه خود را در مرکز خرید InTime City در شهر بندری دالیان، در شمالشرق چین، بست. این نخستین باری بود که اپل در چین دست به تعطیلی فروشگاه میزد؛ کشوری که دهها شعبه اپل در آن فعال است. فروشگاه دوم اپل در دالیان، در مرکز خرید Olympia 66 که تنها ۲.۵ کیلومتر فاصله دارد، همچنان فعال مانده و حتی کارکنان شعبه تعطیلشده را جذب کرده است.
در سراسر جهان، مراکز خرید تحت فشار رقابت روزافزون خرید آنلاین قرار دارند. این فشار در چین شدیدتر است، جایی که تحویل کالا بسیار ارزان و سریع است. تخمین زده میشود حدود ۱۰ میلیون نفر در صنعت تحویل کالا فعالیت میکنند؛ بسیاری با اسکوترهای برقی و برخی نیز با کامیونهای خودران یا حتی پهپاد.
مشکل اصلی مراکز خرید در چین، مشابه بخشهای دیگر املاک، سالها ساختوساز شتابزده و مبتنی بر بدهی است. توسعهدهندگان باوجود کاهش قابلتوجه فروش خردهفروشی از دوران پاندمی کووید–۱۹ تاکنون، روند ساختوساز را ادامه دادهاند.
یکی از دلایل این تداوم، ساختار مالیاتی چین است. دولتهای محلی که نقش بزرگی در تصمیمگیریهای ساختمانی دارند، بخش مهمی از درآمد مالیاتی خود را از مراکز خرید بهدست میآورند. در مقابل، ساختمانهای مسکونی تقریباً هیچ مالیات سالانهای نمیپردازند. به همین دلیل، مقامات محلی اغلب ساخت یک مرکز خرید را بخشی اجباری از پروژههای بزرگ املاک قرار میدهند و چرخه ساختوساز همچنان ادامه دارد.
تنها در سال گذشته ۴۳۰ مرکز خرید جدید در چین افتتاح شد. برای مقایسه، ایالات متحده ــ که یکچهارم جمعیت چین را دارد ــ اکنون فقط ۱,۱۰۷ مرکز خرید دارد، طبق دادههای شرکت CoStar، ارائهدهنده دادههای املاک تجاری.
ران جانسون، که واحد خردهفروشی اپل را در دوران استیو جابز پایهگذاری کرد، میگوید حتی پیش از ترک اپل در سال ۲۰۱۱ هم مشخص بود که چین بیش از حد نیازش مرکز خرید میسازد.
او میگوید: «توسعهدهندگان در سراسر کشور مراکز خرید بزرگی میساختند و واضح بود که همه آنها دوام نخواهند آورد.»

نگاهی دقیقتر به مراکز خرید InTime City و Olympia 66، در کنار پنج مرکز خرید دیگر در دالیان، نشان میدهد که بازار مراکز خرید در چین بهسرعت در حال تقسیمشدن به «برندگان» و «بازندگان» است.
InTime City یکی از بازندگان محسوب میشود. ورودی فروشگاه سابق اپل، که در سال ۲۰۱۵ افتتاح شده بود، اکنون با تختههای سفید پوشانده شده است. در همان راهرو، ویترین فروشگاه لباس Boss و چند برند دیگر نیز بسته شدهاند و تنها تابلوهای «Coming Soon» به انگلیسی و چینی، بدون هیچ توضیحی، روی درها نصب شده است.
مرکز خرید InTime City درخواستها برای اظهار نظر را رد کرده است. رسانههای محلی گزارش دادهاند این مرکز خرید در سال ۲۰۲۲، در اواخر دوره تقریباً سهساله قرنطینههای «کووید صفر»، با بحران مالی روبهرو شد و از آن زمان درگیر پروندههای حقوقی مختلف بوده است.
سقوط قیمت آپارتمانها در سراسر کشور، پس از تلاش پکن برای مهار یک حباب چنددهساله در بازار املاک، بخش بزرگی از پساندازهای طبقه متوسط چین را نابود کرده و تمایل آنها به خرج کردن را کاهش داده است. تنها مراکز خرید آسیب ندیدهاند؛ طبق نتایج نظرسنجی منتشرشده در آوریل از سوی انجمن بازرگانی چین برای کالاهای عمومی، دو سوم فروشگاههای بزرگ نیز سال گذشته با کاهش فروش و سود مواجه شدهاند.
این گزارش نتیجهگیری میکند: «مسئله اصلی ناشی از کاهش جریان مشتری و کاهش قدرت خرید است.»
با این حال، دالیان وضعیت بهتری نسبت به بسیاری از شهرهای چین دارد. این شهر میزبان تولیدکنندگان تجهیزات صنعتی و سازندگان کشتیهای جنگی است؛ صنایعی اولویتدار که از میلیاردها دلار سرمایهگذاری بهرهمند میشوند. دالیان همچنین مقصد گردشگری است. فروش خردهفروشی در این شهر در نیمه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷.۴ درصد رشد داشته است.
جری مائو، مالک برند لوکس Shanghai Tang، میگوید دالیان بازاری جذاب است و به همین دلیل او بهطور فعال در حال بررسی مراکز خرید این شهر برای تأسیس یک فروشگاه جدید است. با این حال، او تأکید میکند که InTime City را انتخاب نخواهد کرد، زیرا سایر مراکز خرید دالیان «پر انرژیتر» هستند و مشتریان بیشتری جذب میکنند.
مائو افزود: «مراکز خرید خوب همیشه در چین عملکرد خوبی داشتهاند. مراکز خرید بد نمیتوانند دوام بیاورند.»
برای اپل، چالشها در چین محدود به انتخاب مرکز خرید مناسب نیست. این شرکت با رقابت فزاینده از سوی تولیدکنندگان داخلی، و همچنین ضعف کلی مصرفکنندگان مواجه است. بسیاری از مشتریان اکنون گوشیهای برندهای چینی مانند هواوی و شیائومی را ترجیح میدهند.
یک برنامه تشویقی دولتی برای خرید کالاهای تولید داخل نیز به تقویت تولیدکنندگان طیفی از محصولات کمک کرده است؛ از گوشیهای هوشمند گرفته تا خودروهای برقی. در سهماهه منتهی به ژوئن، فروش اپل در چین، تایوان، هنگکنگ و ماکائو ۴.۴ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و درآمد عملیاتی آن نیز ۴.۷ درصد رشد کرده است.
اپل اعلام کرده است که انتظار دارد سال را با ۵۸ فروشگاه در چین به پایان برساند، همان تعداد که در ابتدای سال داشته است. این شرکت تأیید کرد که فروشگاه InTime City پس از آنچه «بسته شدن سایر خردهفروشان در آن مرکز خرید» خوانده شده، تعطیل شده است.
InTime City در سال ۱۹۹۹ و با نام Parkland Mall افتتاح شد؛ در محلهای از دالیان که زمانی لوکسترین و پررفتوآمدترین بخش شهر بود. این مرکز خرید در یکی از معروفترین خیابانهای خرید دالیان، در منطقهای تاریخی با کوچهها و خیابانهای باریک قرار داشت.
جی هایدان، یکی از ساکنان محلی، میگوید هنوز به یاد دارد زمانی را که برای نخستینبار دیوار شیشهای تازهساز این مرکز خرید را دیده بود. او که در نزدیکی فروشگاه تعطیلشده اپل ایستاده بود، گفت: «این یک مرکز خرید بسیار لوکس بود.»
با این حال، محیط اطراف مرکز خرید بهمرور تغییر کرده است. زمانی که Parkland افتتاح شد، دالیان کمتر از ۱۷۵ هزار خودروی ثبتشده داشت. امروز این رقم به ۲.۱۷ میلیون خودکار و کامیون رسیده و پیشبینی میشود همچنان افزایش یابد.

ساکنان دالیان و گردشگران برای فرار از ترافیک سنگین، بیشتر از سیستم متروی جدید شهر استفاده میکنند. اما مرکز خرید InTime City در نتیجه تصمیم شهرداری برای افتتاح دو ایستگاه مترو در چندصد متری آن ــ و نه درست زیر ساختمان ــ عملاً از جریان اصلی رفتوآمد کنار گذاشته شد. در مقابل، مراکز خریدی که دقیقاً روی این ایستگاههای مترو ساخته شدهاند، در یک بعدازظهر اخیر مملو از بازدیدکننده بودند.
دوی ژو، معاون مدیرکل مرکز خرید Dalian MixC که روی یکی از همین ایستگاهها قرار دارد، میگوید: «مشکل اصلی اکنون پارکینگ است. وقتی امکان استفاده از حملونقل عمومی فراهم باشد، مردم از ترافیک دور میمانند و راحتتر به مراکز خرید میآیند.»
رستوران و سرگرمی؛ نسخه چینی مراکز خرید برای بازگرداندن مشتریان
همانطور که در ایالات متحده دیده میشود، مراکز خرید چین نیز برای ترغیب مردم به خروج از خانه بهسمت سرگرمی و رستورانها روی آوردهاند.
در گوانگژو، قطب تجاری جنوبشرقی چین، مرکز خرید Grandview Mall با افتتاح یک آکواریوم بزرگ توانسته جمعیت زیادی را به خود جذب کند. در دالیان نیز مرکز خرید Pavilion Shopping Center بهتازگی میزبان یک مسابقه موسیقی کودکان بود که توسط یک مدرسه موسیقی محلی برگزار شد؛ رویدادی که پیش از زمان ناهار برنامهریزی شده بود تا والدین را به ماندن برای صرف غذا ترغیب کند.
مرکز خرید InTime City، مانند بسیاری از مراکز خرید قدیمی در چین، تنها حدود یکپنجم فضای خود را به رستورانها اختصاص داده است. در مقابل، مراکز خرید جدیدتر مانند Pavilion و Olympia 66 نزدیک به یکسوم فضای خود را به رستورانها و بخش خوراکیها اختصاص میدهند. غذاخوردن ارزان یکی از معدود نقاط روشن در الگوی مصرف این روزهای چین به شمار میرود.
فروشگاههای هدیه نیز همچنان میان مخاطبان اصلی مراکز خرید چین ــ زنان جوان و دختران نوجوان ــ محبوبیت دارند. گو میلین، یکی از ساکنان جوان دالیان، این ماه در یکی از فروشگاههای هدیه مرکز خرید Pavilion قدم میزد.
او گفت: «چیزهای کوچک و ظریف من را جذب میکنند. ما دخترها اینطور جاها را دوست داریم، جاهایی که میتوانیم وقت بگذرانیم و دور و اطراف را نگاه کنیم.»
