شرکت کرهای اسکی هاینیکس، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان تراشههای حافظه مورد استفاده در مراکز داده هوش مصنوعی، در آستانه عرضه سهام خود در بورس نزدک قرار دارد. این شرکت قصد دارد از طریق عرضه ۱۷٬۷۹ میلیون رسید سپردهگذاری آمریکایی (ADR) حدود ۲۸ میلیارد دلار سرمایه جذب کند؛ عرضهای که پس از ارزشگذاری بیش از یک تریلیون دلاری این شرکت، در زمره بزرگترین عرضههای سهام تاریخ نزدک قرار میگیرد.
اسکی هاینیکس که بهدلیل تولید حافظههای پهنای باند بالا (HBM) شناخته میشود، قصد دارد از طریق عرضه سهام خود در والاستریت حدود ۲۸ میلیارد دلار سرمایه جذب کند؛ رقمی که تنها عرضه رکوردشکن ماه گذشته اسپیسایکس از آن فراتر بوده است.
این موفقیت برای شرکتی که سالها پیش با تعدیل نیرو و فروش داراییهای خود از بحران عبور کرده بود، نقطه عطفی مهم به شمار میرود. قرار است قیمتگذاری سهام روز پنجشنبه انجام شود و معاملات آن از روز جمعه با نماد SKHY آغاز شود.
اسکی هاینیکس ۱۷٬۷۹ میلیون رسید سپردهگذاری آمریکایی (ADR) عرضه میکند که هر کدام معادل یکدهم یک سهم فهرستشده در بورس سئول هستند. سرمایهگذاران بزرگی از جمله «بیلی گیفورد» و صندوقهای تحت مدیریت «Coatue Management» نیز برای خرید حداکثر ۷ میلیارد دلار از این سهام اعلام آمادگی کردهاند.
هدف اولیه جذب سرمایه ۲۹.۶ میلیارد دلار بود، اما پس از افت قیمت سهام این شرکت در هفتههای اخیر، این رقم به حدود ۲۸ میلیارد دلار کاهش یافت.
رسیدهای سپردهگذاری آمریکایی گواهیهایی هستند که در بورسهای آمریکا معامله میشوند و به جای سهام نگهداریشده در خارج از کشور قرار میگیرند و به سرمایهگذاران آمریکایی اجازه میدهند بدون درگیر شدن با ارز یا بازار خارجی، در یک شرکت خارجی سرمایهگذاری کنند.
برخلاف یک عرضه اولیه معمول، این نخستین حضور اسکی هاینیکس در بورس نیست. فهرست اصلی این شرکت همچنان در شاخص کوسپی سئول است و عرضه در نزدک صرفاً یک مسیر دوم دلاری برای دسترسی سرمایهگذاران به سهام آن باز میکند.
این عرضه در شرایطی انجام میشود که ارزش بازار اسکی هاینیکس پس از رشد بیش از ۲۰۰ درصدی سهام در سال جاری، از مرز یک تریلیون دلار (۸۷۶ میلیارد یورو) عبور کرده است؛ سطحی که رقبایی مانند سامسونگ الکترونیکس و مایکرون نیز به آن رسیدهاند.
درآمد حاصل صرف ساخت کارخانههای جدید تولید تراشه، بهویژه مجموعه عظیمی در یونگین و همچنین اولین تأسیسات بستهبندی این شرکت در ایالت ایندیانای آمریکا خواهد شد.
این اقدام تا حدی به مسئله ارزشگذاری برمیگردد. سهام سازندگان تراشه فهرستشده در کره سالهاست با تخفیف نسبت به همتایان آمریکایی معامله میشود و حضور در نزدک فرصتی برای کاهش این شکاف فراهم میکند.
رونق حافظه در عصر هوش مصنوعی و مخاطرات آن
گسترش زیرساختهای هوش مصنوعی، اقتصاد این صنعت را دگرگون کرده است. همزمان با آنکه شرکتهای غولپیکر رایانش ابری صدها میلیارد دلار راهی مراکز داده میکنند، قیمت حافظه جهش کرده است؛ به گزارش سیتی ریسرچ، تنها در یک فصل، قیمت DRAM، ۴۴ درصد و قیمت حافظه NAND فلش، ۵۳ درصد افزایش یافته و تولیدکنندگان بخش عمده ظرفیت تولید خود برای سال ۲۰۲۶ را از پیش فروختهاند.
اسکی هاینیکس در سهماهه نخست سال بیش از ۵۰ تریلیون وون (۲۹ میلیارد یورو) درآمد و حاشیه سود عملیاتی بالاتر از ۷۰ درصد گزارش کرد؛ ارقامی کمسابقه برای یک سازنده تراشه. بر اساس دادههای مؤسسه کانترپوینت ریسرچ، این شرکت حدود ۶۰ درصد بازار حافظه با پهنای باند بالا (HBM) را در اختیار دارد.
با این حال، زمانبندی این عرضه حساس است. بازار حافظه همواره بهشدت ادواری و پرنوسان بوده است. رونقی که هوش مصنوعی برای اسکی هاینیکس به همراه آورد، اکنون نشانههایی از لغزش دارد؛ هفته گذشته سهام شرکتهای تراشهای در سراسر آسیا بهشدت افت کرد و سامسونگ، با وجود ثبت سود رکوردی، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار (۸۷.۵ میلیارد یورو) از ارزش بازار خود را از دست داد.
سرمایهگذاران هر چه بیشتر این پرسش را مطرح میکنند که آیا سرمایهگذاریهای عظیم در زیرساخت هوش مصنوعی در نهایت بازدهی خواهد داشت یا نه؛ پرسشی که بانک تسویههای بینالمللی نیز اواخر ژوئن مطرح کرد، زمانی که هشدار داد این رونق میتواند بذر سقوط مالی بعدی را بکارد.
ساخت، سقوط و بازسازی دوباره
این دغدغهها برای اسکی هاینیکس تازگی ندارد. ریشههای اسکی هاینیکس به شرکت ساختمانی گوکدو برمیگردد که در سال ۱۹۴۹ تأسیس شد و در ۱۹۸۳ با ورود به حوزه الکترونیک تحت نام هیوندای الکترونیکس، به بازوی الکترونیکی امپراتوری هیوندای تبدیل شد.
اما بحران مالی آسیا در اواخر دهه ۱۹۹۰ فاجعه به بار آورد. در چارچوب برنامه بازسازی اقتصاد کره با پشتوانه صندوق بینالمللی پول، هیوندای کسبوکار نیمههادی رقیب خود، الجی، را در خود ادغام کرد و غول تازهای ساخت که خیلی زود زیر بار بدهیهای خود خم شد.
رهایی مرحلهبهمرحله از راه رسید. این شرکت در سال ۲۰۰۱ به هاینیکس سمیکنداکتر، ترکیبی از دو واژه «high» و «electronics»، تغییر نام داد، نیروی کار خود را کاهش داد، داراییها را فروخت و از گروه هیوندای جدا شد. سودآوری بازگشت، اما نوسانهای شدید بازار DRAM آن را دائماً در معرض خطر قرار میداد.
کمبود سرمایه سرانجام کار را به جایی رساند که در سال ۲۰۱۲ گروه مخابراتی اسکی این شرکت را خرید و نام آن به اسکی هاینیکس تغییر کرد. این واگذاری نقطه عطفی بود؛ اسکی گروپ سرمایه سنگینی را راهی حوزه حافظه با پهنای باند بالا کرد؛ فناوریای پرهزینه و زیانده که آن زمان کمتر کسی به آن باور داشت.
امروز این نوع حافظه کمیابترین منبع در محاسبات هوش مصنوعی است و اسکی هاینیکس نزدیک به ۴۶ هزار و ۹۰۰ نفر را به کار گرفته است.