تورم فقط افزایش قیمتها نیست؛ در اقتصادهایی با تورم بالا، خود پول به داراییای تبدیل میشود که ارزش آن به مرور آب میرود. بررسی نرخهای تورم پیشبینیشده برای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد در برخی کشورها، قدرت خرید مردم طی تنها یک سال به شکل چشمگیری کاهش یافته است.

این بررسی با استفاده از دادههای صندوق بینالمللی پول (IMF) نشان میدهد اگر فردی در ابتدای سال ۲۰۲۵ معادل ۱۰۰ دلار در اختیار داشته باشد، ارزش واقعی خرید آن تا پایان سال در برخی اقتصادها به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
ونزوئلا؛ شدیدترین سقوط قدرت خرید
در میان کشورهایی که بیشترین کاهش قدرت خرید را تجربه میکنند، ونزوئلا در صدر قرار دارد. بر اساس برآورد صندوق بینالمللی پول، نرخ تورم این کشور در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۵۴۹ درصد خواهد بود.
در چنین شرایطی، ۱۰۰ دلار قدرت خریدی معادل حدود ۱۵ دلار در ابتدای سال خواهد داشت؛ به این معنا که قیمت کالاها و خدمات در طول سال چندین برابر افزایش پیدا میکند و ارزش واقعی درآمدها و پساندازها به سرعت کاهش مییابد.
پس از ونزوئلا، کشورهایی مانند سودان، ایران، ترکیه، یمن، زیمبابوه، میانمار، هائیتی، بوروندی و آرژانتین بیشترین افت قدرت خرید پول را تجربه کردهاند.
کاهش ارزش پول؛ فشار مستقیم بر زندگی روزمره
تورم بالا باعث میشود حقوق، پسانداز و درآمد خانوارها با سرعت کمتری از افزایش قیمتها رشد کنند. نتیجه این روند، کاهش توان خرید برای کالاهای ضروری مانند مواد غذایی، مسکن و خدمات روزمره است.
برای مثال، در ایران بر اساس این رتبهبندی، ارزش خرید ۱۰۰ دلار طی سال ۲۰۲۵ به حدود ۶۹ دلار کاهش مییابد؛ یعنی نزدیک به یکسوم قدرت خرید این مبلغ در طول یک سال از بین میرود.
وقتی پول ملی دیگر ابزار حفظ ارزش نیست
در اقتصادهایی که تورم مزمن دارند، مردم معمولاً برای حفظ ارزش داراییهای خود به دنبال گزینههای جایگزین میروند؛ از ارزهای خارجی و طلا گرفته تا داراییهای دیجیتال.
یکی از نمونههای جدید این روند، استفاده از استیبلکوینها است؛ داراییهای دیجیتالی که معمولاً ارزش آنها به ارزهایی مانند دلار آمریکا متصل است و برخی کاربران در اقتصادهای تورمی از آنها برای کاهش اثر افت ارزش پول ملی استفاده میکنند.
تجربه کشورهای گرفتار تورم بالا نشان میدهد مسئله اصلی فقط افزایش قیمتها نیست؛ بلکه زمانی که پول نتواند نقش خود را بهعنوان ذخیره ارزش حفظ کند، رفتار اقتصادی مردم و مسیر سرمایهگذاری آنها نیز تغییر میکند.
| کشور | ارزش ۱۰۰ دلار در پایان سال ۲۰۲۵ |
|---|---|
| 🇻🇪 ونزوئلا | ۱۵ دلار |
| 🇸🇩 سودان | ۶۷ دلار |
| 🇮🇷 ایران | ۶۹ دلار |
| 🇹🇷 ترکیه | ۷۶ دلار |
| 🇾🇪 یمن | ۷۶ دلار |
| 🇿🇼 زیمبابوه | ۷۷ دلار |
| 🇲🇲 میانمار | ۷۷ دلار |
| 🇭🇹 هائیتی | ۷۷ دلار |
| 🇧🇮 بوروندی | ۷۷ دلار |
| 🇦🇷 آرژانتین | ۷۸ دلار |
منبع: چشمانداز اقتصاد جهانی صندوق بینالمللی پول، اکتبر ۲۰۲۵