رولوت امروز بیش از ۸۰ درصد جمعیت بزرگسال ایرلند را به مشتری خود تبدیل کرده است؛ موفقیتی که تنها به یک اپلیکیشن بانکی محدود نمیشود. گزارش فایننشیال تایمز نشان میدهد ترکیب فناوری مدرن، توسعه بینالمللی سریع و ضعف بانکهای سنتی در نوسازی زیرساختها، چگونه یک فینتک را به رقیبی جدی برای بزرگترین بانکهای جهان تبدیل کرده است. تجربه ایرلند برای فعالان صنعت مالی و بانکی ایران نیز یک یادآوری مهم است: در عصر بانکداری دیجیتال، سهم بازار بیش از آنکه از اندازه و سابقه ناشی شود، به کیفیت تجربه کاربری و توانایی نوآوری وابسته است.
درسهایی از انقلاب رولوت در ایرلند
مدل این فینتک در مقایسه با سیستمهای اغلب منسوخ بانکهای سنتی، برای گسترش بینالمللی مناسبتر بود
جیمی دایمون، مدیرعامل جیپیمورگان، با سابقهای درخشان و صراحتی که طی سالها او را به یکی از بانفوذترین چهرههای والاستریت تبدیل کرده، از آن دسته مدیرانی نیست که بیدلیل از رقبایش تعریف کند؛ بهویژه وقتی آن رقبا در اوج رشد باشند.
به همین دلیل جالب بود که او در نامه آوریل امسال خود به سهامداران نوشت: «بزرگ بودن یک شرکت باعث میشود رقبای جدید را نادیده بگیرید، چون آنها معمولاً با یک محصول کوچک شروع میکنند اما خیلی سریع گسترش مییابند.» در میان معدود رقبای نوظهوری که دایمون بهصراحت از آنها نام برد، رولوت قرار داشت؛ فینتکی با ارزشگذاری ۷۵ میلیارد دلاری که آنقدر بزرگ شده که حتی بانک دایمون، با ارزشی بیش از ده برابر آن، دیگر گزینهای برای تصاحبش محسوب نمیشود. اگر اتفاق غیرمنتظرهای رخ ندهد، رولوت در مسیر عرضه عمومی با ارزشگذاری ۲۰۰ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۸ قرار دارد.
این بانک مستقر در بریتانیا تاکنون خدمات مبتنی بر اپلیکیشن خود را در ۴۰ کشور عرضه کرده و قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ حضورش را به ۳۰ کشور دیگر نیز گسترش دهد.
بخش زیادی از توجه رسانهها به رولوت در سالهای اخیر معطوف به روند طولانی و پرچالش دریافت مجوز بانکی در بازار داخلی بریتانیا بوده است؛ موضوعی که بانکهای سنتی این کشور چندان هم از آن ناراضی نبودند. اما در آن سوی دریای ایرلند، داستان متفاوتی در حال شکلگیری است؛ داستانی که نشان میدهد بانکهای سنتی تا چه اندازه در برابر فینتکهای چابک و نوآور آسیبپذیرند.
رولوت اکنون در سراسر جهان ۷۵ میلیون مشتری دارد و از بریتانیا، اتحادیه اروپا و مکزیک گرفته تا سایر بازارها، عملیات قابلتوجهی را اداره میکند. با این حال، موفقترین تجربه این شرکت در تصاحب سهم بازار از رقبا، چه سنتی و چه نوظهور، در ایرلند رقم خورده است. رولوت در این کشور ۳.۴ میلیون مشتری دارد؛ رقمی که معادل بیش از ۸۰ درصد جمعیت بزرگسال ایرلند است.
هرچند بسیاری از این کاربران همچنان در یکی از سه بانک بزرگ سنتی کشور، یعنی بانک ایرلند، AIB یا Permanent TSB حساب دارند، اما بهراحتی میتوان روند فرسایش تدریجی و مداوم سهم بازار این بانکها را پیشبینی کرد. همانطور که در دیگر بازارها نیز دیده شده، تمرکز اولیه رولوت بر پرداخت و خدمات بانکی پایه، بهسرعت به حوزههایی مانند وامدهی و سایر محصولات مالی گسترش مییابد.
رولوت چنان در زندگی روزمره مردم ایرلند جا افتاده که حالا وقتی کسی به شما بدهکار است، ممکن است بگوید «رولوتت میکنم»؛ یعنی پول را مستقیماً از طریق اپلیکیشن برایتان واریز خواهد کرد.
این موفقیت دو دلیل اصلی دارد. نخست اینکه زمینه برای ورود یک بازیگر اخلالگر از قبل فراهم بود. سه بانک بزرگ سنتی ایرلند پس از بحران مالی ۲۰۰۸ و بحران منطقه یورو که در ادامه آن رخ داد، آسیبهای جدی دیدند. بر اساس شروط بسته نجات مالی اتحادیه اروپا و صندوق بینالمللی پول، محدودیتهای گستردهای بر فعالیت بانکها اعمال شد. سقفهای سختگیرانه بر حقوق کارکنان بانکی، توان جذب نیروهای برتر را کاهش داد و سرمایهگذاری در نوسازی فناوری را دشوار کرد؛ آن هم درست در زمانی که تقاضا برای بانکداری موبایلی بهشدت در حال افزایش بود.
نشانه روشن این عقبماندگی آن است که فناوری پرداخت فوری که سالهاست در بسیاری از کشورها رایج شده و رولوت در ایرلند آن را پیشگامانه عرضه کرده بود، تنها سه ماه پیش از سوی بانکهای بزرگ ایرلندی و تحت برند Zippay راهاندازی شد.
دلیل دوم موفقیت رولوت، چه در ایرلند و چه در سایر کشورها، به جاهطلبی و انگیزه خود این شرکت بازمیگردد. سرعت عمل و فرصتطلبی رولوت در توسعه بینالمللی، در مقایسه با بانکهای سنتی بسیار چشمگیر بوده است. در حالی که گروههای بزرگ جهانی مانند HSBC و سیتیگروپ طی سالهای اخیر از بسیاری از فعالیتهای بانکداری خردهفروشی بینالمللی خود عقبنشینی کردهاند و هزینه بالای نگهداری شبکه شعب و دشواری بهرهبرداری از صرفهجوییهای مقیاس را عامل آن میدانند، رولوت مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است.
این شرکت در جهت عکس حرکت کرده و معماری فناوری جدیدش برای توسعه بینالمللی بسیار مناسبتر از زیرساختهای اغلب قدیمی و فرسوده بانکهای سنتی بوده است. البته این مسیر همیشه هموار نبوده است. در برخی مقاطع، سرعت رشد شرکت از توان سیستمهایش برای پاسخگویی پیشی گرفته و بهویژه از نگاه نهادهای نظارتی، ضعفهایی در حوزه مقابله با تقلب آشکار شده است. در مواردی نیز عوامل ژئوپلیتیکی مانع پیشرفت شدهاند؛ برای مثال برگزیت امید اولیه رولوت برای فعالیت در بریتانیا بر پایه مجوز بانکی اتحادیه اروپا که از لیتوانی دریافت کرده بود را از بین برد.
با این حال، رولوت همواره راهی برای ادامه مسیر پیدا کرده است. آزمون بزرگ بعدی این شرکت، بازار ایالات متحده خواهد بود. چند ماه پیش، زمانی که رولوت برای دریافت مجوز بانکی ملی در آمریکا درخواست داد، نیک استورونسکی، مدیرعامل شرکت، این اقدام را «رکن اصلی استراتژی رشد جهانی ما» در مسیر دستیابی به هدف ۱۰۰ میلیون مشتری توصیف کرد.
احتمالاً جیمی دایمون هم این مسیر را با دقت دنبال خواهد کرد.
نویسنده: پاتریک جنکینز | منبع: فایننشال تایمز
