اعتبار بانکی به کدام صنایع می‌رود؟

با گسترش استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی زنجیره تولید در شبکه بانکی، مجموع عملکرد این ابزارها تا پایان بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به ۱۱۴۸.۶ هزار میلیارد ریال رسید. در میان این ابزارها، اوراق گام بیشترین سهم تأمین مالی را به خود اختصاص داده و پس از آن برات الکترونیکی زنجیره تولید در رتبه بعدی قرار دارد. اوراق گام و برات الکترونیکی در مجموع بیش از ۹۴ درصد تأمین مالی زنجیره تولید را به خود اختصاص داده‌اند؛ به‌طوری‌که از مجموع ۱۱۴۸٬۶ هزار میلیارد ریال تأمین مالی، حدود ۳۶۳٬۲ هزار میلیارد ریال (بیش از ۳۱ درصد) مربوط به اوراق گام و ۷۱۸٬۲ هزار میلیارد ریال (حدود ۶۲ درصد) مربوط به برات الکترونیکی بوده است.

بر اساس آمار منتشرشده، مجموع تأمین مالی انجام‌شده از طریق اوراق گام صادره توسط ۱۷ بانک تا پایان بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به ۳۶۳٬۲ هزار میلیارد ریال رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل با ثبت رقم ۸۷٬۴ هزار میلیارد ریال رشد قابل‌توجهی را نشان می‌دهد. در این بخش، بانک‌های رفاه کارگران، ملت و شهر بیشترین عملکرد را داشته‌اند.

در سال جاری دامنه استفاده از اوراق گام به عنوان یکی از ابزارهای اصلی تأمین مالی زنجیره تولید در مقایسه با مدت مشابه سال قبل در میان بنگاه‌های اقتصادی گسترش یافته است که نشان‌دهنده نقش مؤثر این ابزار در کاهش وابستگی بنگاه‌ها به تسهیلات بانکی و هدایت اعتبار به بخش مولد اقتصاد است.

بررسی سهم گروه‌های صنعتی در استفاده از اوراق گام در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد صنعت خودرو با سهم ۳۶.۶ درصد بیشترین استفاده را از این ابزار تأمین مالی داشته است. پس از آن، صنایع لوازم خانگی با ۳۱.۴ درصد و حوزه دارو و درمان با ۱۳.۶ درصد قرار دارند؛ به‌طوری‌که این سه بخش در مجموع حدود ۸۰ درصد از منابع اوراق گام را به خود اختصاص داده‌اند و بیشترین تمرکز تأمین مالی در این حوزه‌ها بوده است.

در مقابل، سهم سایر بخش‌ها از جمله فلزات اساسی و صنایع فلزی، بازرگانی، صنایع غذایی و ساختمان بسیار محدودتر بوده که نشان می‌دهد تمرکز اصلی استفاده از اوراق گام در سال جاری بر صنایع تولیدی بزرگ و سرمایه‌بر قرار داشته است

در همین حال، تأمین مالی از طریق برات الکترونیکی زنجیره تولید به ۷۱۸٬۲ هزار میلیارد ریال رسیده و به‌عنوان یکی از ابزارهای مهم در تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌های اقتصادی مورد استفاده قرار گرفته است.

برات الکترونیکی زنجیره تولید از ابتدای سال جاری با قابلیت تأمین مالی سرمایه در گردش اشخاص حقیقی و حقوقی عملیاتی شده است. در حال حاضر ۱۰ بانک شامل بانک‌های صادرات ایران، سپه، صنعت و معدن، تجارت، ملی ایران، ملت، رفاه کارگران، سینا، شهر و پارسیان با دسترسی به زیرساخت مربوطه قادر به صدور برات الکترونیکی زنجیره تولید هستند.

بررسی سهم صنایع از برات الکترونیکی زنجیره تولید در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد صنعت خودرو با سهم ۲۷.۷ درصد بیشترین استفاده را از این ابزار داشته است. پس از آن صنایع فولاد با ۱۸.۳ درصد و دام و طیور با ۱۵.۱ درصد قرار دارند؛ به‌گونه‌ای که این سه بخش در مجموع حدود ۶۱ درصد از تأمین مالی انجام‌شده از طریق برات الکترونیکی را به خود اختصاص داده‌اند.

همچنین صنایع مرتبط با محصولات پالایشگاهی و سایر بخش‌های صنعتی سهم قابل‌توجهی از تأمین مالی از طریق این ابزار را به خود اختصاص داده‌اند، در حالی که سهم صنایعی مانند لوازم خانگی، انتقال آب و نساجی کمتر بوده است. این توزیع نشان می‌دهد برات الکترونیکی زنجیره تولید بیشتر در تأمین سرمایه در گردش صنایع تولیدی بزرگ و زنجیره‌های صنعتی گسترده مورد استفاده قرار گرفته است

همچنین میزان تأمین مالی از طریق کارت رفاهی متصل به اوراق گام بالغ بر ۲۵٬۲ هزار میلیارد ریال گزارش شده است.

در بخش دیگر ابزارهای تأمین مالی، عملکرد فاکتورینگ (مطالبات قراردادی) به ۳٬۶ هزار میلیارد ریال و عملکرد کشاورزی قراردادی به ۳۸٬۴ هزار میلیارد ریال رسیده است.

آمارها نشان می‌دهد توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی زنجیره تولید در شبکه بانکی با هدف تسهیل تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی، افزایش کارایی نظام اعتباری و هدایت منابع مالی در زنجیره تولید در حال گسترش است و انتظار می‌رود با افزایش مشارکت بانک‌ها و فعالان اقتصادی، سهم این ابزارها در تأمین مالی اقتصاد کشور بیش از پیش افزایش یابد.