راه پرداخت
راه پرداخت؛ رسانه فناوری‌های مالی ایران

سرمایه ثبتی شرکت‌های پرداخت کشور چقدر است؟

علی رمضانیان / بانک مرکزی بعد از سال‌ها انکار و پا پس کشیدن، بالاخره راضی شد بخشنامه تأسیس پی‌اس‌پی‌ها را منتشر کند که البته با تغییر سیاست‌های وزارت اقتصاد در قالب طرح‌های بهبود فضای کسب‌وکار بانک مرکزی همراه بود و بر اساس همین ضوابط این‌گونه به نظر می‌رسد که بانک مرکزی سنگی بزرگ برای نزدن برداشته و با توجه‌ به شرایطی که تعیین کرده، شاید همچنان تأسیس پی‌اس‌پی‌ها دشوار باشد و در بر پاشنه قدیمی بچرخد.

در حال حاضر ۱۲ پی‌اس‌پی در بازار پول فعال هستند که وظیفه ارائه خدمات پرداخت بانکی را برعهده دارند. خدمات پرداخت بانکی در این قالب به خدماتی اطلاق می‌شود که از طرق مختلف، عملیات پرداخت را برای کسب‌وکارهای گوناگون تسهیل می‌کنند. خدمات دستگاه‌های پرداخت مانند دستگاه پوز (POS)، درگاه‌های پرداخت اینترنتی، اپلیکیشن‌های پرداخت و… از جمله خدمات پرداختی است که توسط شرکت‌های پی‌اس‌پی به مشتریان عرضه می‌شود؛ اما به‌صورت کلی، خدمات شرکت‌های این حوزه در سه دسته زیر تقسیم‌بندی می‌شود: کارت‌خوان‌های فروشگاهی، ابزار پذیرش اینترنتی (فروش اینترنتی) و ابزار پذیرش موبایلی.

اینکه آیا بازار پول ایران به پی‌اس‌پی بیشتر و جدیدتر نیاز دارد یا خیر، موضوع مهمی است که باید در جایگاه خود بررسی شود، اما اینکه تصمیم به تأسیس پی‌اس‌پی جدیدی باشد، ولی بانک مرکزی با قوانین محدودکننده مانع تأسیس آن شود، مسئله دیگری است.

بانک مرکزی با ابلاغ دستورالعمل جدید برای تأسیس، شرایط خاصی از قبیل حداقل میزان سرمایه، آوردن سرمایه از محل آورده نقدی، غیردولتی بودن نهادهای حقوقی مؤسس و غیره را برای تأسیس پی‌اس‌پی جدید مد نظر قرار داده است.

یکی از موضوعات مهم در این حوزه، تعیین حداقل سرمایه برای راه‌اندازی پی‌اس‌پی است. بانک مرکزی رقم یک‌هزار میلیارد تومان را برای پیش‌شرط تأسیس تعیین کرد:

فصل ۴- سرمایه

ماده ۱۶- حداقل مبلغ سرمایه «شرکت» ده‌هزار میلیارد ریال است که باید از محل آورده نقدی سهام‌داران تأمین شود.

تبصره ۱- وجوه واریزی بابت سرمایه تأسیس / افزایش سرمایه باید از محل دارایی‌های مشروع و قابل احراز سهام‌داران باشد.

تبصره ۲- هیچ بخشی از سرمایه نباید از محل استقراض یا اخذ تسهیلات تأمین شود.

تعیین میزان سرمایه تأسیس، شاید به دلیل تضمین امنیت حرفه‌ای پی‌اس‌پی‌ها ضروری باشد، اما این ابلاغیه تناقضی آشکار با رویه فعلی دارد؛‌ چرا که در حال حاضر و بعد از دو دهه فعالیت پی‌اس‌پی‌ها در ایران، بالاترین سرمایه شرکت‌های پی‌اس‌پی متعلق به شرکت پرداخت الکترونیک سامان کیش با رقم ۸۰۰ میلیارد تومان است و بعد از ۱۹ سال کار و فعالیت و افزایش سرمایه، هنوز سرمایه این شرکت به مبلغ یک‌هزار میلیارد تومان نرسیده است، لذا چگونه است که بانک مرکزی برای شرکت‌های جدید چنین شرایطی را تعیین کرده است؟ البته که برای کاهش ریسک، هرچقدر قوانین سخت‌گیرانه‌تر باشد، امنیت مالی و ریسکی مناسبی برای فضای کسب‌وکار رقم می‌خورد، اما چرا برای شرکت‌های موجود این رویه سخت‌گیرانه رعایت نمی‌شود؟ اگر ریسک فعالیت با رقم هزار میلیارد تومان در نظر گرفته می‌شود، چرا برخی از شرکت‌های پی‌اس‌پی در حال حاضر حتی یک‌پنجم این سرمایه را دارا نیستند؟

نکته جالب‌ توجه اینکه در حال حاضر، بر اساس آخرین گزارش شاپرک در تیر ۱۴۰۱، شرکت‌های دوازده‌گانه بالغ بر ۶۸۵۷ هزار میلیارد ریال تراکنش داشتند که به معنی جابه‌جایی ۱۰۰درصد تراکنش‌های ایران توسط این ۱۲ شرکت است. این در حالی است که مجموع سرمایه این شرکت‌های دوازده‌گانه ۳۷ هزار میلیارد ریال بوده و به معنی آن است که این شرکت‌های دوازده‌گانه حدود ۱۸۰ برابر سرمایه خود مبادلات مالی انجام داده‌اند.

ردیفشرکتمبلغ سرمایه (ریال)سال تأسیستوضیحات
۱آسان‌پرداخت پرشین۵,۵۵۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۸/۰۲/۰۱
۲شرکت پرداخت الکترونیک پاسارگاد۳,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۴/۱۱/۳۰
۳الکترونیک کارت دماوند۱,۰۶۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۵/۰۶/۰۷
۴شرکت به‌پرداخت ملت۳,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۴/۰۵/۰۱
۵پرداخت الکترونیک سامان‌کیش۸,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۲/۰۴/۰۱
۶پرداخت نوین آرین۴۷۹,۷۷۵,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۵/۰۱/۲۰بر اساس آخرین اطلاعات موجود در سال ۱۳۹۴/۰۸/۱۹
۷شرکت تجارت الکترونیک پارسیان۶,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۷۹/۰۲/۱۸
۸شرکت پرداخت الکترونیک سداد۱,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۹۳/۰۴/۰۱در تاریخ ۱۳۹۸/۰۴/۲۲ افزایش سرمایه داد
۹شرکت سایان‌کارت۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۴/۰۶/۰۱اخذ مجوز پی اس پی و افزایش سرمایه در ۱۳۹۷/۰۷/۲۲
۱۰شرکت فن‌آوا کارت۲,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۱/۱۱/۲۹
۱۱شرکت کارت اعتباری ایران‌کیش۶,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۲/۰۱/۲۲
۱۲شرکت پرداخت الکترونیک سپهر۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰۱۳۸۶/۰۶/۰۱در تاریخ ۱۳۹۳/۰۲/۱۵ افزایش سرمایه ثبت شد.
توضیح در خصوص جدول : این اطلاعات بر اساس گزارش‌های حسابرسی شده اسفند ۱۴۰۰ برای شرکت‌های بورسی‌ و بر اساس آخرین اخبار منتشره در روزنامه رسمی و همچنین  اخبار شرکت‌های غیر بورسی است.

ذکر این نکته ضروری است که شرکت‌های پی‌اس‌پی، تاکنون هیچ‌گونه مشکلی در خصوص امنیت مالی نداشته‌اند و کارها با روال عادی در حال انجام شدن است و این شرکت‌ها به تمام تعهدات خود بدون کم‌وکاستی عمل کرده‌اند، اما موضوع به رویه بانک مرکزی برمی‌گردد که با تناقضاتی مواجه است.

1 نظر
  1. علی امیری می‌گوید

    بزرگترین موانع برای کسب و کارها توسط آقایان محرمیان و محمد بیگی در بانک مرکزی بر سر راه نوآوری قرار گرفت.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.