تابستان امسال داغ است و با انتشار «درک پرداخت» داغتر هم میشود. به زودی انتشارات راه پرداخت کتاب «درک پرداخت» (Understanding Payments) را به زبان فارسی منتشر میکند. این کتاب را نیرا جونز از متخصصان شناختهشده صنعت پرداخت نوشته است. جونز بیشتر از ۲۵ سال سابقه فعالیت در صنعت خدمات مالی و فناوری دارد و در طول دوران حرفهای خود با سازمانهایی مانند بارکلیکارت، سانتاندر، اوراکل و یونیسیس همکاری کرده است. جونز علاوه بر فعالیت بهعنوان مشاور، عضو هیئتمدیره و سخنران بینالمللی و عضو مستقل هیئت نظارت بر نظامهای پرداخت بریتانیا هم بوده و دورههای آموزشی متعددی در حوزه پرداخت، بانکداری باز، مقررات، امنیت و داراییهای دیجیتال برگزار کرده است. نسخه فارسی این کتاب را محمدکاظم کاظمیراد، از کارشناسان شناخته شده صنعت پرداخت ایران ترجمه کرده است.
چرا انتشارات راه پرداخت کتاب درک پرداخت را انتخاب کرد؟
صنعت پرداخت در سالهای اخیر دیگر فقط یک زیرساخت فنی نیست؛ بلکه به یکی از ستونهای اصلی اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است. از کارتهای بانکی و پرداختهای آنی گرفته تا بانکداری باز، CBDC، رمزارز و پرداختهای حساببهحساب طیف گستردهای از فناوریها و مقرراتی که هر روز در حال تغییر هستند. در ایران نیز صنعت پرداخت با فعالیت کسبوکارهای این حوزه رشد قابل توجهی داشته؛ اما با وجود انتشار کتابهای متعدد در این زمینه هنوز جای یک منبع جامع و به روز که بتواند تصویری یکپارچه از این اکوسیستم به دست بدهد خالی است. انتشارات راه پرداخت تا امروز مجموعهای از کتابهای تخصصی از بهترین منابع موجود در دنیا را منتشر کرده است؛ کتابهایی چون صنعت پرداخت دیجیتال، کتاب پیتک، پرداخت الکترونیکی، صنعت کارت و پرداخت و دانشنامه پرداخت و بانکداری الکترونیکی.
با وجود این تلاشها هنوز هم جای یک کتاب جامع و به روز خالی است؛ کتابی که هم جنبه آموزشی داشته باشد و صفر تا صد پرداخت را برای تازهواردان و حتی فعالان این صنعت توضیح دهد و هم چشماندازی روشن از آینده صنعت پرداخت ارائه دهد.
انتشارات راه پرداخت پس از بررسی دهها کتاب موجود در دنیا، کتاب «درک پرداخت» را انتخاب کرد. کتابی که با زبانی روان و ساختاری آموزشی، هم مفاهیم پایه را برای علاقمندان توضیح میدهد و هم برای متخصصان باتجربه بهعنوان یک مرجع کاربردی قابل استفاده است. نیرا جونز در این کتاب تلاش کرده با تصاویری که خودش ترسیم کرده موضوعات پیچیده صنعت را با زبانی ساده توضیح دهد. مخاطبان این کتاب مدیران، کارشناسان و پژوهشگرانی هستند که میخواهد این صنعت را عمیقتر بشناسند.
یافتن تمام اطلاعاتی که باید دربارهٔ پرداخت بدانید، در یک مرجع، بسیار دشوار است. کتاب درک پرداخت همان مرجعی است که باید به آن مراجعه کنید.
کریس اسکینر
پنج بال برای فهم اکوسیستم پرداخت
یکی از ویژگیهای مثبت کتاب درک پرداخت، نگاه سیستمی آن به صنعت است. کتابی که فقط به ارائه فهرستی از ابزارهای پرداخت بسنده نکرده و روابط میان بانکها، شرکتهای پرداخت، رگولاتورها، فینتک، شبکههای کارت و ارائهدهندگان زیرساخت را در یک چارچوب منسجم کنار هم میگذارد و به خواننده کمک میکند کل این اکوسیستم را یکجا ببیند.
جونز در کتاب درک پرداخت علاوه بر اینکه موضوعات پیچیده را ساده میکند دربارهٔ این صنعت به مخاطبانش دید میدهد. او برای رسیدن به هدف خود در پنج بخش اصلی کتاب را نوشته است؛ مکانیک پرداخت، اقتصاد پرداخت، پرداخت بانکی، نوآوری و درنهایت تنظیمگری.
درباره نویسنده کتاب درک پرداخت
نیرا جونز فناوری و ماشینها را دوست دارد؛ و همین جمله شاید بهترین نقطه ورود به دنیای نویسندهای باشد که قرار است درباره پرداخت، مقررات، امنیت، کلاهبرداری، رمزارز و هزار اصطلاح ترسناک دیگر حرف بزند، اما تلاش میکند آنها را از حالت «جادوی سیاه بانکی» بیرون بیاورد و قابل فهم کند. جونز بیش از ۲۵ سال در مرز میان خدمات مالی و فناوری کار کرده و به قول خودش مأموریتش این است که هیاهوی پیرامون موضوعات روز را رمزگشایی کند؛ همان کاری که در کتاب «درک پرداخت» هم انجام میدهد.
جونز از آن چهرههایی است که اگر رزومهاش را یکنفس بخوانید، احتمالاً جایی میان PSD2، AML، GDPR، تقلب، امنیت اطلاعات، رگتک، فینتک، سایبرکرایم و پرداخت، نیاز به یک لیوان آب پیدا میکنید. او به شرکتهای کوچک و بزرگ مشاوره میدهد، عضو و مشاور هیئتمدیره شرکتهای نوآور بوده، در حوزه امنیت پرداخت به عنوان کارشناس خبره فعالیت کرده و حتی در ارزیابی امنیت سایبری ادغام و تملیک شرکتها هم حضور داشته است؛ یعنی دقیقاً همان جاهایی که معمولاً آدمها ترجیح میدهند بگویند «بگذارید واحد حقوقی و آیتی با هم صحبت کنند».
اما جذابیت نیرا جونز فقط در فهرست بلندبالای عنوانها و جایزهها نیست. او از معدود متخصصانی است که هم زبان رگولاتور را میفهمد، هم زبان بانک را، هم زبان شرکت فناوری را و هم زبان کاربر نهایی را. عضو پنل رگولاتور نظام پرداخت بریتانیا بودن، حضور در کمیتههای مشورتی شرکتهای فعال در پرداخت امن، سابقه کار در بارکلیکارت، سانتاندر، اوراکل و یونیسيس و قرار گرفتن در فهرست چهرههای اثرگذار فینتک، رگتک و امنیت سایبری، از او تصویری میسازد که بیشتر شبیه یک مترجم میان جهانهای مختلف است؛ مترجمی میان پول، فناوری، قانون و ریسک.
کلاسهای آموزشی او با عنوانهایی مثل Payments 101، Regulations 101 و Crypto 101 هم نشان میدهد که جونز فقط برای مدیران ارشد و هیئتمدیرهها حرف نمیزند. او بلد است موضوعات پیچیده را از برج عاج پایین بیاورد و آنها را به زبان آدمیزاد توضیح دهد. شاید به همین دلیل است که «درک پرداخت» بیشتر از آنکه کتابی برای حفظ کردن اصطلاحات صنعت پرداخت باشد، تلاشی است برای فهمیدن اینکه این صنعت واقعاً چطور کار میکند، چه نیروهایی آن را شکل میدهند و چرا پرداخت، در ظاهر سادهترین عمل روزمره ما، پشت صحنهای تا این اندازه پیچیده دارد.
نیرا جونز در طول سالها در فهرستهای متعددی از اثرگذارترین چهرههای فینتک، رگتک، خدمات مالی و امنیت سایبری قرار گرفته است؛ از فهرست زنان اثرگذار امنیت سایبری تا چهرههای تأثیرگذار خدمات مالی و فینتک. اما اگر بخواهیم همه این افتخارات را کنار بگذاریم، شاید تصویر سادهتری از او باقی بماند: متخصصی که از پیچیدگی نمیترسد، اما با پیچیده حرف زدن هم میانهای ندارد. او همانقدر که با رگولاتوری، امنیت و زیرساخت آشناست، با شور و شوق درباره فناوری حرف میزند؛ و البته، طبق اعتراف خودش، درباره ماشینها هم.
دیگران درباره کتاب چه میگویند؟
آنچه درباره «درک پرداخت» گفته شده، بیش از آنکه شبیه چند تعریف معمول پشت جلد کتاب باشد، نشان میدهد این کتاب دقیقاً روی یکی از خلأهای جدی صنعت پرداخت دست گذاشته است: فهم مشترک.
بسیاری از کسانی که درباره کتاب نوشتهاند، از مدیران، مشاوران و فعالان باسابقه پرداخت گرفته تا کسانی که تازه وارد این صنعت شدهاند، روی یک نکته توافق دارند؛ پرداخت صنعتی است که همه با آن سروکار دارند، اما کمتر کسی واقعاً میداند پشت صحنه آن چه میگذرد.
در میان نظرها، تعبیر «انجیل پرداخت» چند بار تکرار شده است؛ تعبیری که البته برای یک کتاب فنی کمی اغراقآمیز به نظر میرسد، اما نشان میدهد مخاطبان کتاب آن را صرفاً یک متن آموزشی ندیدهاند. برای برخی از فعالان باسابقه، «درک پرداخت» کتابی است که حتی بعد از سالها کار در صنعت هم میتواند تکههای پراکنده پازل را کنار هم بگذارد. یکی از خوانندگان نوشته است هرچقدر هم فکر کنید پرداخت را میشناسید، این کتاب چیزهایی را روشن میکند که یا نمیدانستید، یا خیال میکردید میدانید.
برای تازهواردان هم نقطه قوت اصلی کتاب، زبان ساده و ساختار منظم آن است. خوانندگان نوشتهاند که نیرا جونز مفاهیم پیچیده را به زبانی قابل فهم توضیح میدهد و کتاب را طوری پیش میبرد که مخاطب در انبوه اصطلاحات، مقررات، بازیگران، مدلهای اقتصادی و فناوریهای پرداخت گم نشود. یکی از مخاطبان آمریکایی کتاب را برای هر کسی که تازه وارد دنیای پرداخت میشود، کاملاً قابل توصیه دانسته و نوشته کتاب «خوب ساختار یافته»، «روان» و «آسانفهم» است.
اما تحسینها فقط از سمت تازهواردها نیست. چهرههایی مانند سر ران کلیفا، نویسنده گزارش معروف فینتک بریتانیا، کتاب را اثری مهم برای سادهسازی و روشن کردن شبکه پیچیده پرداخت دانستهاند. تام بلومفیلد، بنیانگذار مونزو و GoCardless، هم گفته آرزو میکرد هنگام ساختن مونزو چنین کتابی در دسترسش بود. کریس اسکینر، نویسنده و تحلیلگر شناختهشده بانکداری دیجیتال، کتاب را جایی دانسته که میتوان «همه آنچه را باید درباره پرداخت بدانید» در یک محل پیدا کرد.
یکی از محورهای پرتکرار در نظرها این است که «درک پرداخت» فقط به کارتها یا ابزارهای پرداخت محدود نمیماند. خوانندگان به پوشش گسترده کتاب درباره کارتها، پرداختهای بینبانکی، بانکداری باز، پرداختهای دیجیتال، رمزارزها، مقررات، مجوزها، KYC، AML و مدلهای اقتصادی اشاره کردهاند. همین گستردگی باعث شده کتاب هم برای مدیران و متخصصان صنعت پرداخت کاربرد داشته باشد، هم برای سرمایهگذاران، استارتاپها، بانکها، رگولاتورها، مشاوران امنیت سایبری و حتی کسبوکارهایی که فقط میخواهند بفهمند پول چگونه در اقتصاد دیجیتال جابهجا میشود.
بخش دیگری از تحسینها به سبک نوشتن نیرا جونز برمیگردد. بسیاری از مخاطبان تأکید کردهاند که کتاب با وجود موضوع سنگینش، خشک و خستهکننده نیست. زبان روشن، مثالهای واقعی، تصویرسازیهای ساده و حتی کارتونها و طراحیهای دستی نویسنده باعث شده کتاب از یک متن فنی صرف فاصله بگیرد. یکی از خوانندگان نوشته نیرا جونز کتابی درباره پرداخت نوشته که «خستهکننده نیست»؛ و در صنعتی که گاهی حتی سادهترین توضیحها هم زیر کوهی از مخففها و اصطلاحات دفن میشود، همین نکته کماهمیت نیست.
در مجموع، تصویری که از نظر خوانندگان و فعالان صنعت به دست میآید روشن است: «درک پرداخت» کتابی برای یک بار خواندن و کنار گذاشتن نیست. این کتاب هم میتواند نقطه شروعی برای کسانی باشد که تازه پا به دنیای پرداخت میگذارند، هم مرجعی برای کسانی که سالها در این صنعت کار کردهاند اما میخواهند تصویر کاملتری از اکوسیستم، بازیگران، مقررات و منطق اقتصادی آن داشته باشند. شاید بهترین جمعبندی همان باشد که چند نفر از مخاطبان به شکلهای مختلف گفتهاند: نیرا جونز فهم پرداخت را بسیار آسانتر کرده است.
