کاربر در پایان ۲۰۲۵
روایت دو سال پرحادثه اکوسیستم رمزارز ایران
بازار در موج،
صنعت زیر فشار
از هجوم کاربران و توکنهای تلگرامی تا انسداد درگاهها، کوچ به پلتفرمهای خارجی و بزرگترین آزمون امنیتی یک کسبوکار رمزارزی؛ نگاهی به آنچه در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بر بازار رمزارز ایران گذشت، از دریچه دادههای بزرگترین صرافی کشور.
شروع روایتاین صفحه کارنامه یک شرکت نیست. دادههای نوبیتکس، به دلیل مقیاس این پلتفرم، یکی از بزرگترین پنجرههای موجود برای دیدن بازار رمزارز ایراناند؛ پنجرهای که هم رشد سریع تقاضا را نشان میدهد و هم هزینه تصمیمهای تنظیمگری، تمرکز بازار و شکنندگی اعتماد را.
متوسط سهم بازار اعلامی
سفارش موفق در دو سال
واریز و برداشت
ریالی و تتری در پایان ۲۰۲۵
دو نیروی متضاد
بازار جهانی رو به بالا؛ مسیر داخلی پرمانع
رمزارز دوباره در مرکز توجه جهان قرار گرفت
تأیید صندوقهای اسپات بیتکوین، هاوینگ ۲۰۲۴، عبور قیمت بیتکوین از ۱۰۰ هزار دلار و فراگیری بازیهای تلگرامی، تقاضای تازهای را به بازار آورد.
در ایران، دسترسی رسمی دشوارتر شد
کاهش سقف واریز شناسهدار، بستهشدن درگاهها، اختلال در انتقال بانکی و نااطمینانی مقرراتی، بخشی از تقاضا را به مسیرهای غیررسمی یا پلتفرمهای خارجی سوق داد.
بازار جهانی در حال گسترش بود؛ اما دسترسی کاربران ایرانی به همان بازار، همزمان دشوارتر، پرریسکتر و غیرقابلپیشبینیتر میشد.
رمزارز از حاشیه به متن جامعه آمد
دو برابرشدن کاربران فقط یک عدد نیست
ترکیب کاربران نشان میدهد بازار رمزارز دیگر فقط قلمرو معاملهگران حرفهای یا سرمایههای بزرگ نیست؛ شهروندان عادی با مبالغ خردتر و گروههای متنوعتری از جامعه وارد این بازار شدهاند.
از ۵.۷۶ به ۱۱.۴۹ میلیون نفر
چهار برابر در شش سال
دهه چهارم زندگی در صدر
میانگین سنی کاربران ۳۶ سال اعلام شده است؛ نشانهای از ورود گروههایی که در دوره ثبات شغلی و تصمیمگیری اقتصادی قرار دارند.
میانه نخستین واریز
میانگین سفارش
بر اساس دادههای رفتاری نوبیتکس، بخش مهمی از فعالیت بازار به کاربران عادی با سرمایههای خرد مربوط است.
تابستانی که میلیونها نفر وارد شدند
توکنهای تلگرامی، رمزارز را به یک پدیده عمومی تبدیل کردند
ناتکوین و همستر کامبت فقط دو دارایی تازه نبودند؛ آنها مسیر ورود میلیونها کاربر تازهوارد به زیرساختهای مالی دیجیتال را کوتاه کردند و توان عملیاتی صرافیها را به آزمون گذاشتند.
کاربر جدید در سه ماه تابستان ۲۰۲۴
کاربر جدید در روز لیستشدن همستر کامبت
واریز رمزارزی در یک روز؛ ۳.۱ برابر میانگین ۲۰۲۳
برداشت رمزارزی در یک روز؛ ۴.۵ برابر میانگین ۲۰۲۳
بازدید از وبسایت در روز لیستشدن همستر
افزایش ظرفیت موتور تطبیق سفارشها
موج توکنهای تلگرامی نشان داد که در ایران، مرز میان سرگرمی دیجیتال، شبکه اجتماعی و بازار مالی بسیار باریک شده است. یک پدیده وایرال میتواند در چند هفته میلیونها نفر را به بازار دارایی دیجیتال وارد کند.
مسیری که هر روز باریکتر شد
محدودیتها تقاضا را حذف نکردند؛ مسیر آن را تغییر دادند
آغاز موج رسانهای علیه پلتفرمهای داخلی
گزارش نوبیتکس این مقطع را آغاز فشارهای سازمانیافته میداند. این ارزیابی، روایت خود شرکت است و منبع مستقلی برای سنجش همه ادعاهای آن ارائه نشده است.
کاهش سقف واریز شناسهدار
سقف واریز از ۲۰۰ میلیون به ۲۵ میلیون تومان کاهش یافت؛ تصمیمی که ظرفیت مسیر رسمی و قابلردیابی واریز را محدود کرد.
تشدید اتهامها در شبکههای اجتماعی
به روایت نوبیتکس، حسابهای ناشناس و مطالب رسانهای، پلتفرمهای ایرانی را با اتهامهای مالی و امنیتی هدف قرار دادند.
مسدودشدن درگاههای پرداخت
ورودی پشتیبانی در روز نخست دو برابر شد و در روزهای بعد تا چهار برابر میانگین روزانه بالا رفت.
اختلال در ساتنا و پایا
بخشی از واریز و برداشتهای کاربران با خطا روبهرو شد و پلتفرمها ناچار به توسعه مسیرهای جایگزین شدند.
افت معاملات ایران بیش از دو برابر جهان
در سهماهه نخست ۲۰۲۵، افت حجم معاملات اسپات ایران ۳۰ درصد و افت بازار جهانی ۱۴ درصد اعلام شده است.
کوچ یا بلاتکلیفی
در پژوهش سههزارنفره نوبیتکس، ۲۲ درصد کوچ به صرافی خارجی را راهحل میدانستند و ۴۱ درصد هنوز تصمیمی نداشتند.
حدود ۲۱ میلیون فعال رمزارزی
این عدد و ترکیب، برآورد نوبیتکس است و باید با احتیاط خوانده شود؛ بهویژه به دلیل امکان همپوشانی حسابهای کاربران.
محدودکردن کانال رسمی، فعالیت رمزارزی را متوقف نمیکند؛ ممکن است فقط آن را به بازارهای خارجی، فردبهفرد و کمشفافتر منتقل کند.
۲۸ خرداد ۱۴۰۴؛ نقطه عطف
روزی که اعتماد از یک مفهوم به یک بدهی تبدیل شد
حادثه امنیتی نوبیتکس، به دلیل ابعاد خسارت و سهم این پلتفرم از بازار، فقط بحران یک شرکت نبود؛ میلیونها کاربر و بخش بزرگی از اکوسیستم درگیر نتیجه آن شدند.
دارایی دیجیتال سرقتشده، براساس اعلام نوبیتکس
مهار، انتقال دارایی و توقف سرویس
کمیته بحران تشکیل شد، داراییهای باقیمانده از کیفپولهای گرم منتقل شدند و دسترسیها برای جلوگیری از ادامه حمله محدود شد.
چهار اطلاعیه عمومی
اطلاعیهها در ۴۸ ساعت بیش از سه میلیون بار دیده شدند. شرکت جبران کامل خسارت کاربران را تضمین کرد.
جایگزینی کامل زیرساخت سختافزاری
به روایت گزارش، سرورها و تجهیزات تعویض و معماری شبکه و دسترسیها از نو طراحی شد.
بازگشت مرحلهای سرویسها
معامله و واریز و برداشت بازارهای اصلی بهتدریج در دسترس قرار گرفت؛ پشتیبانی حضوری نیز بیش از ۴۰ روز ادامه یافت.
بازگشت؛ اعتماد چگونه اندازهگیری میشود؟
بازشدن سایت پایان بحران نبود
در بازاری بدون بیمه فراگیر دارایی و استاندارد واحد گزارشدهی، سنجش بازگشت به شاخصهای عملیاتی، جبران تعهدات و شفافیت مالی وابسته است.
بیش از ۸۰ درصد تا پایان ۲۰۲۵
نوبیتکس اعلام کرده سهم بازار، حجم معاملات و شاخصهای عملیاتی بخش عمدهای از مسیر بازگشت به محدوده پیش از حادثه را طی کردهاند.
دارایی در برابر بدهی کاربران
براساس گواهی تهیهشده با همکاری کارشناسان رسمی دادگستری، نسبت داراییها در زمان کارشناسی بالاتر از بدهی به کاربران اعلام شد.
امنیت فقط جلوگیری از نفوذ نیست
اطلاعرسانی، جبران خسارت، زمان بازگشت سرویس، ممیزی ذخایر و انتشار گزارش فنی نیز بخشی از امنیت یک زیرساخت مالیاند.
- استقرار SIEM و EDR
- راهاندازی SOC
- بازطراحی سرورها و دسترسیها
- پایش و مدیریت ریسک تراکنشها
آنچه این دو سال درباره اکوسیستم میگویند
پنج نتیجه فراتر از کارنامه نوبیتکس
بازار رمزارز ایران تودهای شده است
وقتی یک پلتفرم بیش از ۱۱ میلیون کاربر دارد، تحولات آن دیگر فقط مسئله مدیران و سهامداران همان شرکت نیست؛ به مسئله سیاستگذاری عمومی و تابآوری مالی تبدیل میشود.
تمرکز بازار، مزیت و ریسک همزمان است
سهم بالای یک بازیگر، نقدشوندگی و امکان سرمایهگذاری زیرساختی را افزایش میدهد؛ اما حادثه در همان بازیگر میتواند بخش بزرگی از اکوسیستم را تحت تأثیر قرار دهد.
صرافیها در حال تبدیلشدن به زیرساخت مالیاند
وام با وثیقه رمزارز، خرید آسان و محصولات کسب درآمد غیرفعال نشان میدهد مدل کسبوکار از معامله صرف فاصله گرفته است.
محدودیت مسیر رسمی، تقاضا را حذف نمیکند
تقاضا میتواند به صرافی خارجی، معامله فردبهفرد و مسیرهای کمشفافتر منتقل شود؛ جایی که ریسک کاربر و هزینه نظارت هر دو بیشتر است.
تعریف امنیت گستردهتر شده است
امنیت فقط دیوار دفاعی پیش از حادثه نیست؛ کیفیت پاسخ، جبران خسارت، اثبات توان مالی و یادگیری سازمانی پس از حادثه نیز بخشی از آن است.
پرسشهای باز
این روایت هنوز تمام نشده است
گزارش دوسالانه دادههای کمسابقهای در اختیار بازار قرار میدهد، اما برای فهم کامل اکوسیستم به پاسخهای دقیقتر و منابع مستقل بیشتری نیاز است.
- سهم ۵۳.۵ درصدی بازار با چه روش، تعریف و مجموعه دادهای محاسبه شده است؟
- برآورد ۲۱ میلیون فعال رمزارزی تا چه اندازه از همپوشانی حسابها پاکسازی شده است؟
- آیا گزارش فنی مستقل و عمومی کاملی از حادثه امنیتی منتشر خواهد شد؟
- فرآیند جبران خسارت کاربران در چه بازهای و با چه سازوکار دقیقی انجام شده است؟
- آیا اثبات ذخایر به گزارش دورهای، استانداردشده و قابل راستیآزمایی تبدیل میشود؟
- تمرکز بیش از نیمی از بازار در یک پلتفرم چه الزامات نظارتی و تابآوری ایجاد میکند؟
گزارش دوسالانه نوبیتکس، تصویر کامل بازار رمزارز ایران نیست؛ اما یکی از بزرگترین پنجرههای موجود برای دیدن آن است. تصویری که نشان میدهد اکوسیستم در دو سال گذشته هم بزرگتر شده، هم آسیبپذیرتر و هم بیش از گذشته به کیفیت تنظیمگری، زیرساخت و اعتماد عمومی وابسته است.
منابع و روش
مبنای اصلی این پرونده، گزارش دوسالانه ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نوبیتکس با عنوان «امتداد اعتماد» است. برای حفظ استقلال تحریریه، دادههای اعلامی شرکت از تحلیل راه پرداخت تفکیک شدهاند. ارقامی که نیازمند راستیآزمایی مستقلاند با عبارتهایی مانند «براساس گزارش» و «برآورد نوبیتکس» معرفی شدهاند.
یادداشت حقوقی و تحریریهای
نام و نشان نوبیتکس و تصویرسازیهای استفادهشده متعلق به صاحبان حقوق آنهاست و در این صفحه صرفاً برای گزارش و تحلیل محتوای سند منبع استفاده شدهاند. این صفحه تبلیغ، رپورتاژ آگهی یا بیانیه روابطعمومی نیست.