بانک مرکزی نسخه جدید «دستورالعمل اجرایی تأسیس، فعالیت، نظارت و انحلال صندوق‌های قرض‌الحسنه» را ابلاغ کرده است. در این نسخه، طبقه‌بندی صندوق‌ها تغییر کرده، محدودیت استفاده از درگاه پرداخت اینترنتی برای سه نوع نخست برداشته شده و ضوابط مربوط به سقف تسهیلات، نگهداری منابع نقدی و افزایش سرمایه نیز بازنگری شده است.
قرض‌الحسنه» را در تابستان ۱۴۰۵ تصویب کرده است. این دستورالعمل جایگزین نسخه مصوب ۵ آذر ۱۴۰۳ شده و از زمان ابلاغ، مبنای فعالیت صندوق‌های قرض‌الحسنه و نهادهای نظارتی خواهد بود. تاریخ مصوبه قبلی در متن خود دستورالعمل ۱۴۰۳/۰۹/۰۵ درج شده است.
طبق اعلام بانک مرکزی، یکی از تغییرات نسخه جدید، تغییر نام طبقات صندوق‌هاست. عناوین «خرد، کوچک، متوسط و بزرگ» جای خود را به «نوع اول، نوع دوم، نوع سوم و بزرگ» داده‌اند. در متن دستورالعمل نیز صندوق‌های قرض‌الحسنه بر همین اساس تعریف و تفکیک شده‌اند.
صندوق‌های نوع اول تا سوم می‌توانند درگاه پرداخت داشته باشند
یکی از تغییرات مهم این دستورالعمل برای حوزه پرداخت، برداشته‌شدن ممنوعیت استفاده از درگاه پرداخت اینترنتی برای صندوق‌های نوع اول، دوم و سوم است.
بر این اساس، این صندوق‌ها می‌توانند در چارچوب ضوابط و مقررات بانک مرکزی از درگاه پرداخت اینترنتی استفاده کنند. در متن جدید، «ارائه درگاه پرداخت اینترنتی خارج از ضوابط و مقررات ابلاغی بانک مرکزی» در فهرست اقدامات ممنوع قرار گرفته است؛ بنابراین استفاده از درگاه در چهارچوب مقررات مجاز خواهد بود.
بانک مرکزی همچنین اعلام کرده محدودیت مربوط به تعداد مؤسسات اعتباری که صندوق‌ها می‌توانستند منابع نقد خود را نزد آنها سپرده‌گذاری کنند، در نسخه جدید برداشته شده است.
سقف تسهیلات با تأییدهای لازم به ۱۵۰ میلیون تومان می‌رسد
در دستورالعمل جدید، اعطای تسهیلات قرض‌الحسنه توسط صندوق‌های نوع اول، دوم و سوم به هر شخص تا ۲۰۰ میلیون ریال، معادل ۲۰ میلیون تومان مجاز است.
افزایش این مبلغ به تصویب هیئت‌مدیره صندوق و تأیید بانک مرکزی یا عامل نظارتی نیاز دارد و در هر حال سقف تسهیلات قابل پرداخت به هر شخص نباید از ۱.۵ میلیارد ریال، معادل ۱۵۰ میلیون تومان بیشتر شود.
حداکثر دوره بازپرداخت تسهیلات نیز برای صندوق‌های نوع اول تا سوم ۳۶ ماه و برای صندوق بزرگ ۶۰ ماه تعیین شده و نسبت به ضوابط اعلام‌شده قبلی تغییری نکرده است.
قواعد نگهداری منابع نقدی تغییر کرد
بر اساس متن دستورالعمل، صندوق‌ها برای مدیریت ریسک نقدینگی باید همواره حداقل ۵ درصد منابع نقدی خود را به‌صورت سپرده سرمایه‌گذاری مدت‌دار نزد مؤسسات اعتباری نگهداری کنند.
صندوق‌های نوع اول و دوم می‌توانند حداکثر ۲۰ درصد کل منابع نقدی خود را در قالب سپرده سرمایه‌گذاری مدت‌دار نگهداری کنند. این سقف برای صندوق‌های نوع سوم و بزرگ ۱۰ درصد تعیین شده است.
طبق توضیح بانک مرکزی درباره تغییرات نسخه جدید، سقف مربوط به صندوق‌های نوع اول و دوم که پیش‌تر ۱۰ درصد بود، به حداکثر ۲۰ درصد افزایش یافته است.
بخوانید: فهرست «بابت» انتقال وجه به ۴۱ عنوان رسیده است
امکان افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی
یکی دیگر از تغییرات، فراهم‌شدن امکان افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌های ثابت مرتبط با فعالیت صندوق است.
طبق دستورالعمل، این افزایش پس از تأیید بانک مرکزی و طی مراحل قانونی امکان‌پذیر است و سهم افزایش سرمایه از این محل نمی‌تواند بیش از ۳۰ درصد سرمایه ثبتی صندوق باشد.
حداقل ذخیره نقدی ۵ درصد، حداکثر دوره بازپرداخت و همچنین سقف ۵۰ شعبه برای صندوق‌های بزرگ از جمله مواردی هستند که بانک مرکزی اعلام کرده در نسخه جدید بدون تغییر باقی مانده‌اند.
