همایش «روز کارگزار» با محوریت «نقش هوش مصنوعی و فناوری اطلاعات در توسعه صنعت کارگزاری» روز سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ در مرکز همایش‌های ایوان شمس برگزار شد و مدیران بازار سرمایه در آن از ضرورت حرکت صنعت کارگزاری به سمت مدل‌های هوشمند سخن گفتند. حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در این مراسم تأکید کرد که هوش مصنوعی صرفاً یک پروژه فناوری نیست، بلکه یک تحول مدیریتی و حکمرانی است که می‌تواند کیفیت خدمات، شفافیت و مدیریت ریسک در بازار سرمایه را تغییر دهد. در این رویداد، حسن رضایی‌پور، دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار، علی زرکش، مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران، مهدی نوری، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران، نیز درباره آینده صنعت مالی، داده و کاربردهای هوش مصنوعی صحبت کردند.
هوش مصنوعی یک تحول مدیریتی و حکمرانی است
حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در این همایش با اشاره به جایگاه کارگزاری‌ها در بازار سرمایه گفت: «کارگزاری‌ها حلقه واسط میان بخش واقعی و بخش مالی اقتصاد هستند و یکی از بازیگران اصلی بازار سرمایه محسوب می‌شوند.»
او با اشاره به اهمیت توجه صنعت کارگزاری به فناوری‌های جدید، گفت هوش مصنوعی یکی از تحولات مهم در زندگی بشر است و نباید صرفاً به‌عنوان یک ابزار جدید برای سرعت بخشیدن به فعالیت‌های موجود دیده شود.
صیدی تأکید کرد که استفاده مؤثر از هوش مصنوعی نیازمند تغییر نگاه سازمانی است. به گفته او، نمی‌توان روش‌های سنتی و سیستم‌های فعلی را حفظ کرد و تنها یک ابزار جدید به آنها اضافه کرد؛ بلکه باید هوش مصنوعی را به‌عنوان یک تحول مدیریتی و حکمرانی در نظر گرفت.
رئیس سازمان بورس با اشاره به نگرانی‌های مشابه هنگام ورود فناوری‌های گذشته مانند ماشین‌حساب و نرم‌افزارهای حسابداری گفت ورود فناوری‌های جدید الزاماً باعث حذف نیروی انسانی نمی‌شود، بلکه می‌تواند افراد را به سمت فعالیت‌های باارزش‌تر هدایت کند.
او افزود هوش مصنوعی نیز قرار نیست جایگزین انسان شود، بلکه می‌تواند انسان را برای انجام تحلیل‌های دقیق‌تر، تصمیم‌گیری بهتر و پرداختن به مسائل پیچیده‌تر توانمند کند.
صیدی همچنین با اشاره به آینده بازار سرمایه گفت بازاری که پس از استفاده گسترده از هوش مصنوعی شکل می‌گیرد، تنها بازاری بزرگ‌تر از نظر ارزش معاملات نخواهد بود، بلکه از نظر کیفیت خدمات، شفافیت و نحوه ارائه خدمات نیز متفاوت خواهد شد.
زمان بازطراحی کسب‌وکار کارگزاری‌ها فرا رسیده است
حسن رضایی‌پور، دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار، در این همایش با اشاره به تغییر شرایط صنعت کارگزاری گفت ادامه فعالیت با مدل‌های سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای آینده بازار سرمایه نیست.
او با مرور مسیر توسعه بازار سرمایه، از شکل‌گیری ابزارهای مالی جدید، توسعه نهادهای مالی و گسترش سرمایه‌گذاری غیرمستقیم به‌عنوان مراحل مهم تحول این بازار یاد کرد و گفت امروز صنعت کارگزاری به مرحله‌ای رسیده که نیازمند بازنگری در مدل کسب‌وکار خود است.
رضایی‌پور تأکید کرد نقش کارگزاری‌ها دیگر نباید صرفاً به اجرای معاملات محدود شود و این صنعت باید به سمت خدمات جدید مانند توسعه زیرساخت‌ها، خدمات نگهداری دارایی و پلتفرم‌های مشاوره‌ای حرکت کند.
او همچنین به تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران اشاره کرد و گفت کاربران امروز تجربه خدمات مالی را با پلتفرم‌های جدید مقایسه می‌کنند و انتظار دارند خدمات سریع‌تر و ساده‌تر در اختیار آنها قرار گیرد.
دبیرکل کانون کارگزاران با اشاره به اهمیت سرمایه‌گذاری در فناوری گفت هوش مصنوعی می‌تواند بخشی از این تحول را رقم بزند، اما استفاده از آن نیازمند بازطراحی فرآیندها و هماهنگی میان صنعت و نهاد ناظر است.
رضایی‌پور همچنین تغییر نسل نیروی انسانی و دشواری جذب مدیران متخصص در ساختارهای سنتی را از دیگر نشانه‌های ضرورت تحول در صنعت کارگزاری دانست.
دوران کارگزاری دیجیتال تمام شده و فصل کارگزاری هوشمند آغاز شده است
علی زرکش، مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران، در این همایش با ارائه دیدگاهی درباره مسیر تحول صنعت کارگزاری گفت بازار سرمایه از مرحله دیجیتالی‌شدن عبور کرده و اکنون باید به سمت کارگزاری هوشمند حرکت کند.
او توضیح داد که در سال‌های گذشته، صنعت کارگزاری از فرآیندهای کاغذی و تلفنی به سمت خدمات آنلاین حرکت کرده است؛ اما امروز چالش اصلی دیگر دسترسی دیجیتال نیست، بلکه تحلیل حجم بزرگی از داده‌ها و تبدیل آنها به اطلاعات قابل استفاده برای تصمیم‌گیری است.
زرکش با اشاره به اینکه داده مهم‌ترین ورودی هوش مصنوعی است، گفت صنعت کارگزاری امروز حجم زیادی از اطلاعات شامل وضعیت پرتفوی، اطلاعات بازار، اخبار و اطلاعیه‌ها را در اختیار دارد و می‌تواند از هوش مصنوعی برای تحلیل سریع‌تر و دقیق‌تر استفاده کند.
او سه مؤلفه سرعت، ریسک و اعتماد را از عناصر کلیدی کارگزاری هوشمند دانست و گفت هوش مصنوعی می‌تواند در دسته‌بندی درخواست‌های مشتریان، پایش زیرساخت‌ها، تحلیل اخبار و مدیریت ریسک به کار گرفته شود.
مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران همچنین درباره کاربردهای جهانی این فناوری گفت در برخی کارگزاری‌های خارجی، ابزارهای هوش مصنوعی به پرتفوی سرمایه‌گذاران متصل شده‌اند و می‌توانند اطلاعات مختلف را برای تصمیم‌گیری بهتر تحلیل کنند.
زرکش در عین حال هشدار داد خروجی هوش مصنوعی نباید به‌عنوان پیش‌بینی قطعی بازار یا تضمین بازدهی ارائه شود، زیرا چنین رویکردی می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را کاهش دهد.
آینده بازارهای مالی به میزان آمادگی برای تغییرات فناوری وابسته است
مهدی نوری، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و عضو کمیته راهبری پژوهش سازمان بورس و اوراق بهادار، در این همایش با تمرکز بر آینده صنعت مالی، به اهمیت نگاه آینده‌نگر در مواجهه با فناوری‌های نوین پرداخت.
او با اشاره به سرعت تغییرات فناوری گفت بازارهای مالی در سال‌های آینده با تحولاتی روبه‌رو خواهند شد که نیازمند آمادگی نهادهای مالی و تنظیم‌گران است.
نوری تأکید کرد هوش مصنوعی علاوه بر ایجاد فرصت‌های جدید، ریسک‌ها و چالش‌هایی نیز به همراه دارد و استفاده از این فناوری نیازمند طراحی سازوکارهای مناسب برای مدیریت این ریسک‌هاست.
او بر اهمیت حرکت به سمت نظارت هوشمند تأکید کرد و گفت با افزایش پیچیدگی بازارهای مالی، روش‌های سنتی نظارت به تنهایی پاسخگوی نیازهای آینده نخواهند بود.
عضو کمیته راهبری پژوهش سازمان بورس همچنین بر نقش پژوهش، داده و آینده‌نگری در تصمیم‌گیری‌های بازار سرمایه تأکید کرد و گفت شناخت مسیرهای پیش‌رو برای سیاست‌گذاری صحیح ضروری است.
بخوانید: تقسیم قلمرو فین‌تک؛ آیا چهار رگولاتور گره حکمرانی این بازار را باز می‌کنند؟
هوش مصنوعی بدون داده قابل اتکا نمی‌تواند بازار سرمایه را متحول کند
محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران، در این همایش با اشاره به نقش داده در توسعه هوش مصنوعی گفت استفاده از این فناوری زمانی اثربخش خواهد بود که داده‌های باکیفیت، کامل و قابل اعتماد در اختیار سامانه‌ها قرار گیرد.
او گفت هوش مصنوعی می‌تواند با پردازش حجم بالای داده‌ها، کیفیت تحلیل، تصمیم‌گیری و مدیریت ریسک را در بازار سرمایه افزایش دهد و به ایجاد خدمات شفاف‌تر کمک کند.
زاهدی یکی از چالش‌های مهم را نبود جریان یکپارچه داده میان سامانه‌های مختلف دانست و گفت داده‌های پراکنده و جزیره‌ای، امکان استفاده مؤثر از مدل‌های هوشمند را کاهش می‌دهد.
رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی همچنین بر اهمیت هوش مصنوعی توضیح‌پذیر تأکید کرد و گفت در حوزه مالی، سامانه‌های هوشمند باید علاوه بر ارائه نتیجه، بتوانند دلایل رسیدن به آن نتیجه را نیز توضیح دهند.
او افزود استفاده از هوش مصنوعی نباید با انتظار حل مسائل ساختاری اقتصاد همراه باشد، بلکه باید از این فناوری برای کاهش هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری، بهبود تحلیل و مدیریت بهتر ریسک استفاده کرد.
امضای تفاهم‌نامه هوشمندسازی کارگزاری‌ها و تقدیر از برگزیدگان فناوری
در پایان این همایش، تفاهم‌نامه همکاری میان انجمن ملی هوش مصنوعی ایران و کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار با هدف توسعه راهکارهای هوشمند، توسعه سرمایه انسانی، اجرای پروژه‌های تحول دیجیتال و هوشمندسازی صنعت کارگزاری به امضا رسید. همچنین از کارگزاری‌های برتر در حوزه فناوری اطلاعات و امنیت اطلاعات تقدیر شد که در بخش رتبه‌بندی فناوری و امنیت اطلاعات، کارگزاری آگاه رتبه اول، کارگزاری بانک سامان رتبه دوم و کارگزاری دانایان رتبه سوم را کسب کردند. در بخش رشد امتیاز نسبت به سال گذشته نیز کارگزاری ایده‌آل کوشا رتبه اول، کارگزاری بورس بهگزین رتبه دوم و کارگزاری امین آوید رتبه سوم شدند.
