احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرده است که طرح کیف پول بازنشستگان تا پایان مهر ۱۴۰۵ در دست‌کم یک استان به‌صورت آزمایشی اجرا می‌شود. بر اساس توضیحات او، استفاده از کیف پول قرار است پرداخت مستمری را که اکنون ممکن است طی چند روز انجام شود، به یک روز کاهش دهد. میدری همچنین از هدف افزایش ۵ درصدی قدرت خرید بازنشستگان سخن گفته، اما جزئیات محاسبه این رقم منتشر نشده است. اجرای این طرح در ادامه توسعه «کیف پول ایران» قرار می‌گیرد؛ زیرساختی برای پرداخت‌های خرد که یکی از کارکردهای آن، ادامه ارائه برخی خدمات پرداخت بدون وابستگی به اینترنت داده است.
به گزارش راه پرداخت، کیف پول الکترونیکی قرار است وارد فرایند پرداخت مستمری بازنشستگان شود. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در گفت‌وگوی ویژه خبری اعلام کرده است که اجرای آزمایشی این طرح تا پایان مهرماه دست‌کم در یک استان آغاز می‌شود.
میدری مهم‌ترین تغییر در شیوه پرداخت را کاهش زمان واریز مستمری اعلام کرده است. به گفته او، با استفاده از کیف پول، پرداخت‌هایی که اکنون ممکن است در چند روز متوالی انجام شوند، در یک روز انجام خواهند شد. هنوز استان پایلوت، تعداد مشمولان و سازوکار دقیق انتقال مستمری به کیف پول اعلام نشده است.
وزیر کار همچنین گفته تجربه استفاده از کیف پول در برخی صنایع، کارخانه‌ها و شرکت‌های بزرگ نشان داده است که این ابزار دست‌کم پنج درصد قدرت خرید کارکنان را افزایش داده و هدف این است که چنین افزایشی برای بازنشستگان نیز ایجاد شود. با این حال، در منابع بررسی‌شده جزئیاتی درباره نمونه‌های مورد استناد، روش محاسبه یا سازوکار ایجاد این ۵ درصد افزایش قدرت خرید منتشر نشده است؛ بنابراین این رقم در شرایط فعلی باید هدف یا برآورد اعلام‌شده وزارت کار تلقی شود، نه اثر تحقق‌یافته طرح برای بازنشستگان.
بخوانید: دولت برای «کیف پول ایران» تقاضای تضمین‌شده می‌سازد
کیف پول ایران از پرداخت خرد به مستمری می‌رسد
طرح بازنشستگان در ادامه توسعه «کیف پول ایران» مطرح شده است. بانک مرکزی این کیف پول را به‌عنوان زیرساختی مکمل برای نظام پرداخت و با تمرکز بر تراکنش‌های خرد معرفی کرده و تأکید کرده است که قرار نیست این ابزار جایگزین کیف پول‌های کسب‌وکاری یا رقیب فعالان این بازار شود.
یکی از جنبه‌های مهم این زیرساخت برای صنعت پرداخت، کاهش وابستگی برخی تراکنش‌ها به شبکه پرداخت کارتی و اینترنت داده است. حمیدرضا احمدیان، معاون حکمرانی الکترونیک و هوشمندسازی دولت در سازمان اداری و استخدامی، پیش‌تر توسعه کیف پول را از دو منظر توسعه نظام پرداخت و افزایش تاب‌آوری خدمات در شرایط اضطراری مهم دانسته بود. بر اساس توضیحات او، در شرایط محدودیت اینترنت، ارائه بخشی از خدمات بر بستر USSD و شبکه اپراتور تلفن همراه در نظر گرفته شده است.
از این منظر، تعبیر «پرداخت آفلاین» نیازمند دقت است: این سازوکار لزوماً به معنی پرداخت بدون هیچ اتصال ارتباطی نیست، بلکه در سناریوی اعلام‌شده می‌تواند بدون اینترنت داده و با اتکا به سرویس ارتباطی اپراتور کار کند. همین ویژگی، کیف پول را به یکی از مسیرهای مکمل شبکه پرداخت در زمان اختلال اینترنت تبدیل می‌کند.
بخوانید: راهنمای آموزش فعال‌سازی کیف پول ایران
پرداخت در شرایط عادی و مسیر مکمل در بحران
کارکرد کیف پول ایران به شرایط اختلال محدود نشده است. مدیرعامل شاپرک نیز اعلام کرده این زیرساخت برای استفاده روزمره و پرداخت‌های خرد طراحی شده و استفاده در شرایط بحران تنها یکی از کاربردهای آن است. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره این طرح، سقف مانده کیف پول ۱۵ میلیون تومان و سقف هر تراکنش ۵ میلیون تومان تعیین شده است.
ورود بازنشستگان به این طرح می‌تواند دامنه استفاده از کیف پول را از پرداخت خرد روزمره به توزیع منابع رفاهی و مستمری گسترش دهد. پیش از این نیز هیئت وزیران تصویب کرده بود دستگاه‌های مشمول، با رضایت حقوق‌بگیران، بخشی از کمک‌های رفاهی آنها را حداقل ماهانه ۱۰ میلیون ریال در قالب شارژ کیف پول ایران پرداخت کنند.
بخوانید: انتقال وجه بدون شماره کارت و کارمزد با کیف پول ایران
استفاده از کیف پول ایران برای پرداخت‌های رفاهی اجباری نیست. بر اساس سازوکار اعلام‌شده، بخشی از کمک‌های رفاهی کارکنان دستگاه‌های اجرایی می‌تواند با رضایت افراد به کیف پول ایران واریز شود و انتقال این منابع به کیف پول نیازمند درخواست و تأیید دریافت‌کننده است. بانک مرکزی همچنین اعلام کرده بود که بخشی از پرداخت‌های مرتبط با حقوق، مزایا و مستمری حقوق‌بگیران دستگاه‌های اجرایی نیز می‌تواند از این مسیر انجام شود؛ با این شرط که دریافت‌کننده با استفاده از کیف پول موافق باشد.
در مورد بازنشستگان، با وجود اعلام زمان آغاز پایلوت، هنوز مشخص نیست چه میزان از مستمری از مسیر کیف پول عبور خواهد کرد، آیا اصل مستمری به کیف پول منتقل می‌شود یا این ابزار تنها لایه‌ای برای تسریع پرداخت خواهد بود و استفاده از آن برای مشمولان با چه شرایطی انجام می‌شود. همچنین جزئیات شبکه پذیرندگی، مشوق‌های احتمالی و منشأ افزایش ۵ درصدی قدرت خرید هنوز اعلام نشده است.
