راهکار تأمین مالی زنجیره تأمین (SCF) شرکت مدیریت سرمایه آوای اطمینان، پس از طی مراحل طراحی، توسعه و پیادهسازی، در گروه سرمایهگذاری آتیه فولاد رونمایی و وارد مرحله بهرهبرداری شد. این پروژه با مشارکت مدیران گروه فولاد مبارکه، گروه سرمایهگذاری آتیه فولاد، هلدینگ فولاد متیل و مراکز خدماتی این مجموعه آغاز به کار کرده است؛ راهکاری که میکوشد با اتصال اعتبار و ابزارهای مالی به سفارشها، معاملات و فرایندهای واقعی زنجیره فولاد، مدیریت سرمایه در گردش و هزینه تأمین مالی را از سطح شرکتهای منفرد به سطح کل زنجیره توسعه دهد.
راهکار تأمین مالی زنجیره تأمین (SCF) آوای اطمینان در گروه سرمایهگذاری آتیه فولاد رونمایی و وارد مرحله بهرهبرداری شد. این پروژه با حضور مدیران گروه فولاد مبارکه، گروه سرمایهگذاری آتیه فولاد، هلدینگ فولاد متیل، مدیران مراکز خدماتی و شرکت مدیریت سرمایه آوای اطمینان آغاز به کار کرد.
این راهکار با هدف ایجاد ساختاری یکپارچه برای مدیریت جریان اعتبار، ابزارهای مالی و تعامل میان حلقههای مختلف زنجیره فولاد طراحی شده و پس از طی مراحل طراحی، توسعه و پیادهسازی، اکنون در یک زنجیره صنعتی فعال مورد استفاده قرار گرفته است.
رونمایی از این پروژه در شرایطی انجام شده که مدیریت سرمایه در گردش و هزینه تأمین مالی به یکی از مسائل جدی صنایع بزرگ تبدیل شده است. در چنین فضایی، تأمین مالی زنجیره تأمین تلاش میکند نگاه به تأمین مالی را از سطح یک شرکت یا یک ابزار مالی به سطح روابط میان بازیگران یک زنجیره توسعه دهد.
موضوع فقط در اختیار گذاشتن منابع مالی جدید نیست؛ مسئله این است که چگونه میتوان اعتبار موجود را متناسب با جریان واقعی تجارت در زنجیره به کار گرفت، نحوه گردش آن را مدیریت کرد و ابزارهای مالی را به فرایندهای خرید، فروش و تسویه نزدیکتر کرد. همین نگاه، مبنای توسعه راهکار SCF آوای اطمینان در پروژه آتیه فولاد بوده است.
از ابزار مالی تا یک مدل عملیاتی
در مدلهای متعارف تأمین مالی، هر شرکت معمولاً بهصورت مستقل نیاز مالی خود را مدیریت میکند. یک شرکت ممکن است برای خرید مواد اولیه، تأمین سرمایه در گردش یا انجام معاملهای مشخص از ابزارهای اعتباری مختلف استفاده کند؛ اما در یک زنجیره صنعتی بزرگ، نیاز مالی یک شرکت مستقل از سایر بازیگران نیست.
فروش یک شرکت، خرید شرکت دیگری است و مطالبات یک حلقه از زنجیره میتواند همزمان تعهد حلقه دیگر باشد. زمان تحویل کالا، سررسید پرداخت، دوره تولید و میزان اعتبار مورد نیاز نیز در بخشهای مختلف یک زنجیره متفاوت است.
به همین دلیل، تأمین مالی زنجیرهای زمانی میتواند کارکرد واقعی خود را نشان دهد که این روابط در کنار یکدیگر دیده شوند. در این رویکرد، ابزار اعتباری بهتنهایی موضوع اصلی نیست؛ بلکه جریان اعتبار و نحوه استفاده از آن در طول زنجیره اهمیت پیدا میکند.
راهکار SCF آوای اطمینان نیز با همین رویکرد توسعه یافته است؛ یعنی ایجاد ارتباط میان فرایند تجاری، اطلاعات معاملات، اسناد و تعهدات و ابزارهای مالی در یک جریان قابلمدیریت.
آتیه فولاد؛ حرکت به سمت مدیریت یکپارچه منابع
مهدی کویتی، مدیرعامل گروه سرمایهگذاری آتیه فولاد، در آیین رونمایی و آغاز به کار سامانه SCF، این پروژه را بخشی از حرکت مجموعه به سمت تحول در مدلهای مدیریت مالی دانست.
او در توضیح این مسیر، از حرکت از مدلهای سنتی نگهداری و مدیریت منابع به سمت ایجاد یک بستر دیجیتال سخن گفت؛ تغییری که قرار است علاوه بر فرایندهای کاری، نحوه نگاه به مدیریت منابع را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
از نگاه آتیه فولاد، SCF صرفاً پروژهای برای دیجیتالیکردن یک فرایند مالی نیست. با کاملتر شدن این مدل، امکان استفاده همزمان از ظرفیتهای مالی، بازرگانی، اعتباری و فناورانه مجموعه فراهم میشود.
کویتی همچنین به دو نتیجه اقتصادی این مسیر اشاره کرد: کاهش هزینهها و ایجاد ظرفیتهای جدید درآمدی. این نگاه، SCF را از یک پروژه صرفاً مالی یا فناوری جدا میکند و آن را در سطح مدل عملیاتی و اقتصادی یک هلدینگ قرار میدهد.
در یک مجموعه بزرگ، تصمیمهای مالی در سطح شرکتهای مختلف گرفته میشود و هر یک از شرکتها نیز با شبکهای از تأمینکنندگان، مشتریان و شرکای تجاری در ارتباطاند. ایجاد تصویری یکپارچهتر از این روابط میتواند به مدیریت دقیقتر منابع و سرمایه در گردش کمک کند.
فولاد متیل؛ اتصال مدل مالی به جریان تجارت
در این میان، جایگاه هلدینگ فولاد متیل در عملیاتیشدن این پروژه اهمیت زیادی دارد. فولاد متیل بخش مهمی از شبکه خدمات و توزیع محصولات فولادی را در اختیار دارد و شرکتها و مراکز خدماتی آن مستقیماً با بخشهای مختلف بازار در ارتباطاند.
حسین پورمقدم، مدیرعامل هلدینگ فولاد متیل، نیز در این مراسم از منظر نقش شبکه عملیاتی و تجاری این مجموعه در پروژه حضور داشت.
اهمیت چنین شبکهای برای SCF در این است که ابزار مالی در نهایت باید به یک معامله واقعی متصل شود. خرید، فروش، سفارش، تحویل، تعهد و تسویه، اجزای یک جریان تجاری هستند و اگر تأمین مالی مستقل از این جریان طراحی شود، بخش مهمی از ظرفیت SCF مورد استفاده قرار نمیگیرد.
شبکه فولاد متیل این امکان را ایجاد میکند که راهکار تأمین مالی زنجیرهای در ارتباط با روابط تجاری واقعی میان بازیگران مختلف مورد استفاده قرار گیرد. در چنین ساختاری، SCF دیگر صرفاً در سطح واحد مالی یا خزانهداری باقی نمیماند، بلکه به فرایندهای کسبوکار نزدیک میشود.
کاهش هزینه تأمین مالی؛ نگاه فولاد مبارکه به SCF
محمد میزبانی، مدیر امور مالی فولاد مبارکه، در بخش دیگری از این مراسم، موضوع SCF را از زاویه مدیریت نقدینگی و هزینه تأمین مالی تشریح کرد.
برای گروههای صنعتی بزرگ، افزایش حجم عملیات، خرید مواد اولیه، فروش اعتباری و اجرای پروژههای توسعهای، بهطور طبیعی نیاز به سرمایه در گردش را افزایش میدهد. اگر تمام این نیاز صرفاً از طریق نقدینگی مستقیم یا ایجاد تسهیلات جدید پاسخ داده شود، هزینه تأمین مالی نیز متناسب با آن افزایش پیدا میکند.
یکی از اهداف مدلهای SCF این است که بخشی از این فشار از طریق استفاده مؤثرتر از اعتبار موجود در زنجیره مدیریت شود. در این مدل، بهجای آنکه نیاز مالی هر بازیگر بهصورت کاملاً مستقل دیده شود، ارتباط مالی میان خریدار، فروشنده و سایر حلقههای زنجیره نیز وارد محاسبات میشود.
به این ترتیب، اعتبار میتواند با چرخه واقعی معامله هماهنگتر شود و منابع نقدی در نقاطی مورد استفاده قرار گیرند که تبدیل اعتبار به نقدینگی ضرورت بیشتری دارد. این نگاه، تأمین مالی را از یک تصمیم مستقل در سطح هر شرکت به موضوعی در سطح کل زنجیره تبدیل میکند.
آوای اطمینان؛ تمرکز بر گردش اعتبار در زنجیره
آرش مرشدسلوک، مدیرعامل شرکت مدیریت سرمایه آوای اطمینان، در این مراسم با تشریح منطق راهکار SCF، تفاوت میان «تأمین منابع» و «گردش اعتبار» را یکی از مسائل اصلی تأمین مالی زنجیرهای دانست.
در بسیاری از زنجیرهها، مسئله فقط این نیست که یک شرکت به اعتبار دسترسی داشته باشد؛ مهمتر این است که اعتبار چگونه در ادامه رابطه تجاری مورد استفاده قرار میگیرد.
اگر اعتبار در یک حلقه از زنجیره متوقف شود، بازیگر بعدی بار دیگر با نیاز مستقل به تأمین مالی مواجه خواهد شد. اما در صورتی که ابزار، فرایند و زیرساخت لازم وجود داشته باشد، میتوان بخشی از این اعتبار را در طول زنجیره به جریان انداخت.
از این منظر، کارکرد SCF صرفاً افزایش حجم منابع مالی نیست، بلکه افزایش کارایی منابع موجود است.
مرشدسلوک در توضیح تجربه آوای اطمینان در این حوزه، به حضور این شرکت در لایههای مختلف بازار سرمایه، بورس کالا، خدمات بانکی و ابزارهای اعتباری اشاره کرد و توسعه SCF را ادامه همین تجربه در اتصال جریان تجاری به ابزارهای مالی دانست.
بر همین مبنا، راهکار SCF آوای اطمینان به شکلی طراحی شده است که فرایند مالی بهصورت مستقل از عملیات تجاری دیده نشود. اطلاعات معامله، اسناد، تعهدات، ابزارهای اعتباری و ارتباط شرکتهای حاضر در زنجیره باید در یک ساختار یکپارچه قرار گیرند تا امکان مدیریت جریان اعتبار فراهم شود.
نقش آوای اطمینان در این پروژه نیز بر همین اساس تعریف شده است. این شرکت علاوه بر توسعه زیرساخت فناوری، طراحی منطق فرایندی و نحوه قرار گرفتن ابزارهای مالی در جریان کسبوکار را در چارچوب راهکار SCF دنبال کرده است.
پیوند اعتبار با سفارش و معامله
یکی از موضوعات مهم در توسعه مدلهای SCF، نقطه شروع تأمین مالی در چرخه معامله است.
در بسیاری از مدلهای متعارف، تأمین مالی پس از شکلگیری مطالبات یا صدور صورتحساب آغاز میشود. در مقابل، بخشی از نیاز تأمین مالی شرکتها در مرحلهای قبلتر و هنگام دریافت سفارش شکل میگیرد.
تأمینکننده برای اجرای یک سفارش ممکن است نیازمند خرید مواد اولیه یا تأمین منابع باشد؛ در حالی که هنوز کالایی تحویل نشده و مطالباتی نیز ایجاد نشده است. در چنین شرایطی، امکان اتصال اعتبار به سفارش خرید میتواند دامنه تأمین مالی زنجیرهای را به مراحل ابتداییتر چرخه تجارت گسترش دهد.
این نگاه باعث میشود تأمین مالی به زمان واقعی ایجاد نیاز در کسبوکار نزدیکتر شود و طراحی ابزار اعتباری نیز متناسب با چرخه عملیاتی شرکتها انجام گیرد. در نتیجه، مسئله از «تأمین مالی یک سند» به «تأمین مالی یک جریان تجاری» تغییر میکند.
از رونمایی محصول تا ورود به بهرهبرداری
یکی از نکات مهم این پروژه، عبور از مرحله طراحی و توسعه و ورود به فاز عملیاتی است. SCF زمانی میتواند ارزش واقعی خود را نشان دهد که در یک زنجیره فعال، با معاملات واقعی، بازیگران متعدد و نیازهای مالی متفاوت مورد استفاده قرار گیرد.
پروژه آتیه فولاد و فولاد متیل از همین جهت اهمیت دارد. در این پروژه، یک مسئله واقعی صنعتی به یک مدل مالی و سپس به یک راهکار عملیاتی تبدیل شده است.
توسعه SCF در چنین سطحی نیازمند همزمانی چند مؤلفه است؛ شناخت مدل تجاری صنعت، طراحی ابزارهای مالی متناسب، دسترسی به دادههای واقعی معاملات و وجود زیرساخت فناوری برای مدیریت ارتباط میان بازیگران. راهکار SCF آوای اطمینان در زنجیره فولاد تلاش میکند این مؤلفهها را در یک ساختار عملیاتی کنار یکدیگر قرار دهد.
رونمایی این پروژه، بیش از آنکه صرفاً معرفی یک محصول جدید باشد، نشاندهنده عبور یک راهکار از مرحله توسعه به بهرهبرداری در یک زنجیره صنعتی است؛ مرحلهای که امکان ارزیابی عملکرد مدل در جریان واقعی معاملات را فراهم میکند.
تجربهای برای توسعه SCF در زنجیرههای دیگر
ساختار تأمین مالی در هر صنعت الزاماً مشابه صنعت فولاد نیست. چرخه خریدوفروش، تعداد بازیگران، دوره گردش کالا و نحوه شکلگیری مطالبات و تعهدات در زنجیرههای مختلف تفاوت دارد.
به همین دلیل، تجربه عملیاتی این پروژه میتواند در ادامه تصویر روشنتری از نحوه طراحی و اجرای SCF متناسب با ویژگیهای هر زنجیره ارائه کند.
در نهایت، مسئله اصلی در تأمین مالی زنجیرهای صرفاً اضافهکردن یک ابزار مالی جدید نیست، بلکه ایجاد ارتباط مؤثرتر میان اعتبار و جریان واقعی تجارت است. راهکار SCF آوای اطمینان در زنجیره فولاد اکنون وارد مرحلهای شده است که این ارتباط باید در مقیاس عملیاتی مورد استفاده و ارزیابی قرار گیرد.
