سپردهگذاری مرکزی از راهاندازی خدمت توزیع تماممکانیزه و خودکار سود ناشران از طریق درگاه یکپارچه ذینفعان بازار سرمایه (دارا) خبر داد. به گفته محمد باغستانی، مدیرعامل این شرکت، با اجرای این خدمت، فرایند سنتی و کاغذمحور پرداخت سود حذف شده و ناشران از این پس میتوانند تمامی مراحل پرداخت سود را بهصورت دیجیتال و خودخدمت مدیریت کنند.
به گزارش روابط عمومی سپردهگذاری مرکزی، محمد باغستانی، مدیرعامل شرکت سپردهگذاری مرکزی، با اعلام این خبر، به تشریح ابعاد این تحول بزرگ ساختاری پرداخت و اظهار کرد: «چرخه سنتی توزیع سود که سالها متکی بر فرایندهای دستی و بروکراسی کاغذی بود، با هدف حذف خطای انسانی، ارتقای شفافیت و شتاببخشی به واریز دارایی سهامداران، بهطور کامل بازطراحی و دیجیتالی شده است و ناشران بورسی از این پس بر بستر درگاه یکپارچه ذینفعان بازار سرمایه (دارا)، بهصورت خودخدمت (Self-Service)، عملیات پرداخت را مدیریت میکنند.»
پرواز از سنت به مدرنیته
محمد باغستانی با اعلام اینکه فرایندهای کاغذمحور پیشین محدودیتها و اصطکاکهای زیادی برای ناشران ایجاد میکرد، تصریح کرد: «ماهیت تمام درخواستهای واریز سود در گذشته مبتنی بر مستندات مکتوب، نامهنگاریهای اداری و مکاتبات کاغذی زمانبر بود و شرکتها برای تعیین زمان یا هماهنگیهای لازم، ناچار به مراجعه حضوری یا تماسهای تلفنی متعدد با مدیریت اداره توزیع سود بودند.»
کاهش ریسک عملیاتی و خطای انسانی
مدیرعامل شرکت سپردهگذاری مرکزی در ادامه افزود: «وجود واسطههای انسانی متعدد در این زنجیره، علاوه بر اینکه منجر به کندی فرآیند اداری میشد، ریسک عملیاتی و احتمال خطای انسانی در تعیین زمان واریز، انتخاب گروه سهامداری یا ثبت اطلاعات را بهشدت افزایش میداد.»
او با تأکید بر نبود سرویسی برای رصد لحظهای اقدامات، خاطرنشان کرد: «فقدان شفافیت و نبود امکان پیگیری آنلاین وضعیت درخواستها توسط ناشر، در کنار وابستگی شدید زمانبندی به بررسیهای دستی برای اجرای پرداخت در سررسید، از بزرگترین چالشهای چرخه سنتی به شمار میرفت.»
بستر آنلاین درخواستها
مدیرعامل شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه با تبیین ابعاد این تحول هوشمند، ماهیت درخواستها در بستر جدید را کاملاً دیجیتال و مبتنی بر درگاه آنلاین خودخدمت (Self-Service) دانست و گفت: «در این سیستم، نیاز به هرگونه هماهنگی دستی بهطور کامل حذف شده و ناشران میتوانند گروه سهامداری و تاریخ پرداخت را بهصورت هوشمند انتخاب کنند. همچنین، با فعالسازی بخش خودکارسازی (Automation)، دستور پرداخت به بانک بلافاصله پس از تأمین وجه در روز سررسید صادر میشود.»
ارتقای استانداردهای امنیتی
این مقام مسئول با اشاره به ارتقای استانداردهای امنیتی بازار یادآور شد: «انتقال مستقیم و سیستمی دادهها از ناشر به بانک، احتمال خطای انسانی را بهطور کامل حذف کرده و امکان پایش و ردیابی آنلاین وضعیت تراکنشها را بهصورت متمرکز در اختیار شرکتها قرار میدهد.»
افزایش چشمگیر بهرهوری
باغستانی در پایان، افزایش چشمگیر بهرهوری، کاهش زمان چرخه پرداخت و حذف هزینههای اداری مکتوب را از دستاوردهای اصلی این طرح دانست و تشریح کرد: «ظرفیت نامحدود و مقیاسپذیری سامانه برای تعریف نوبتهای پرداخت متعدد، در کنار سیستم اطلاعرسانی پیامکی واریزهای موفق یا ناموفق برای بهروزرسانی حساب سجام، زنجیره خدمات را به بالاترین سطح استاندارد رسانده است.»
آغاز تحول با صندوقهای سرمایهگذاری
این تحول بزرگ زیرساختی، امتداد برنامهای است که پیش از این موفقیت خود را در بخش دیگری از بازار سرمایه به اثبات رسانده بود. محمد باغستانی با یادآوری سوابق این طرح، اشاره کرد: «جرقه اصلی توزیع مکانیزه سود، ابتدا از صندوقهای سرمایهگذاری آغاز شد.»
توزیع سود صندوقها در گذشته کاملاً دستی بود، اما با برنامهریزیهای صورتگرفته، این فرایند با هدف افزایش دقت و کاهش خطای انسانی بهطور کامل بازطراحی شد و ناشران صندوقها توانستند اطلاعات خود را در درگاه دارا وارد کرده و سودها را بهصورت مکانیزه واریز کنند. نمایندگان آنها نیز گزارشهای آنلاین را دریافت کردند.
لازم به ذکر است، رونمایی رسمی از خدمت توزیع سود مکانیزه صندوقهای سرمایهگذاری در جریان نمایشگاه Kishinvex 2025 انجام شد و اکنون با اتکا به تجربه موفق آن، این سیستم به تمامی ناشران بازار سرمایه تعمیم یافته است.
