پایگاه خبری راه پرداخت دارای مجوز به شماره ۷۴۵۷۲ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخشی از «شبکه عصر تراکنش» است. راه پرداخت فعالیت خود را از دوم اردیبهشتماه ۱۳۹۰ شروع کرده و اکنون پرمخاطبترین رسانه ایران در زمینه فناوریهای مالی، بانکداری و پرداخت و استارتآپهای فینتک است.
شاپرک از نقشه ارائهدهندگان راهکارهای رگتک در صنعت خدمات مالی ایران رونمایی کرد؛ نقشهای که با هدف شناسایی بازیگران فعال، ترسیم ظرفیتها و خلأهای موجود و ایجاد همافزایی میان نهادهای تنظیمگر، نهادهای مالی و شرکتهای نوآور تهیه شده است. رگتک در ایران مسیری را طی کرده که روایت آن، سالها پیش از رونمایی رسمی نخستین نقشه ارائهدهندگان این حوزه آغاز شده است؛ مسیری که رسانه راه پرداخت با برگزاری اولین رویداد تخصصی رگتک، انتشار نخستین کتاب فارسی این حوزه و پیگیری مستمر مفهوم تنظیمگری فناورانه، نقش پررنگی در شکلگیری ادبیات و ذهنیت آن داشته است. اکنون با رونمایی از «نقشه ارائهدهندگان راهکارهای رگتک در صنعت خدمات مالی ایران»، این مسیر وارد مرحلهای عملیاتی شده و تصویری ساختاریافته از اکوسیستمی ارائه میدهد که سالها درباره ضرورت آن بحث شده بود.
رگتک؛ پاسخ فناورانه به چالشهای تنظیمگری
رگتک (RegTech) به مجموعه راهکارهای فناورانه گفته میشود که به نهادهای مالی و رگولاتورها کمک میکند الزامات نظارتی، گزارشدهی، مدیریت ریسک، مبارزه با پولشویی (AML)، احراز هویت (KYC) و پایش تخلفات را کمهزینهتر، دقیقتر و در مقیاسپذیرتر انجام دهند. رگتک پنج حوزه اصلی دارد: تطبیق قوانین، مانیتورینگ تراکنشها، گزارشدهی به رگولاتورها، مدیریت ریسک و مدیریت هویت. این فناوری میتواند با ارائه اطلاعات تحلیلی ارزشمند، بهبود خدمات به مشتریان، کاهش هزینهها و توسعه محصولات نوین به شرکتها و نهادهای مالی کمک کند.
در جهان، رگتک بهعنوان یکی از بازوهای کلیدی تنظیمگری هوشمند شناخته میشود و بانکهای مرکزی، نهادهای ناظر بازار سرمایه و پرداخت، بهطور فزایندهای به آن متکی هستند. این فناوری نه تنها امکان رعایت دقیق قوانین را فراهم میکند، بلکه از ایجاد هزینههای اضافی و تکرار راهکارهای جزیرهای جلوگیری میکند.
فراخوان مشارکت و تدوین نقشه
فرایند تدوین نقشه ارائهدهندگان رگتک با انتشار فراخوان مشارکت تعاملی در مهرماه ۱۴۰۴ آغاز شد. پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد و شتابدهندهها نیز دعوت شدند تا اطلاعات و تجربیات خود را ارائه دهند. دادههای جمعآوریشده شامل شرکتهای فعال در پایش تراکنش، تقلب، گزارشدهی نظارتی، انطباق مقرراتی و تحلیل دادههای نظارتی بود. این رویکرد مشارکتی باعث شد دادههای متنوعی از بازیگران مختلف اکوسیستم جمعآوری شود؛ از شرکتهای فعال در حوزه پایش تراکنش و تقلب گرفته تا راهکارهای گزارشدهی نظارتی، انطباق مقرراتی و تحلیل دادههای نظارتی.
پس از جمعبندی مشارکتها و تحقیقات بازار داخلی، نقشه نهایی در رویداد «رگمیت» رونمایی شد. این نقشه تلاش میکند تصویری یکپارچه از وضعیت فعلی رگتک در کشور ارائه دهد و نشان دهد هر یک از بازیگران، در کدام بخش از زنجیره تنظیمگری فناورانه فعالاند و کدام حوزهها هنوز با کمبود راهکار مواجهاند.
علاقهمندان میتوانند گزارش کامل راه پرداخت از این رویداد را با عنوان «فعالان صنعت پرداخت درباره تنظیمگری این صنعت چه میگویند؟» مطالعه کنند؛ گزارشی که روایت ۱۶ فعال صنعت پرداخت از چالشها، الزامات و آینده تنظیمگری این صنعت را دربرمیگیرد.
گامی بهسوی تنظیمگری هوشمند
شاپرک با رونمایی از نخستین گزارش تخصصی رگتک، تلاش کرده است روایتی تازه از تنظیمگری نوین در صنعت پرداخت ارائه دهد؛ روایتی که بدون شکلگیری یک اکوسیستم واقعی رگتک به نتیجه نمیرسد و نیازمند همنوازی هوشمندانه میان نوآوری، نظارت و بومیسازی است.
تنظیمگری هوشمند تنها زمانی معنا پیدا میکند که بر بستر اکوسیستم، ذهنیت مشترک و بومیسازی شکل بگیرد؛ از همین رو شاپرک با تدوین نخستین گزارش تخصصی رگتک و ترسیم نقشه بازیگران این حوزه، تلاش کرده گامی عملی برای شکلگیری اکوسیستم رگتک در صنعت خدمات مالی کشور بردارد. از سوی دیگر، شفافسازی اکوسیستم رگتک میتواند به نهادهای مالی کمک کند راهکارهای مناسبتری برای انطباق مقرراتی انتخاب کنند و از توسعه راهکارهای جزیرهای و تکراری پرهیز شود.
نسخه الکترونیک «نقشه ارائهدهندگان راهکارهای رگتک در صنعت خدمات مالی ایران» هماکنون از سوی شاپرک منتشر شده و علاقهمندان میتوانند آن را دانلود کنند. شاپرک همچنین از فعالان این حوزه دعوت کرده است نظرات، اصلاحات و پیشنهادهای خود را از طریق ایمیل Innovation@shaparak.com ارسال کنند تا در نسخههای بعدی، این نقشه کاملتر و بهروزتر شود.
نخستین رویداد رگتک ایران
کارخانه نوآوری راهکار در طول سالیان فعالیت خود همواره به موضوع رگتک در ایران پرداخته است. نخستین رویداد تخصصی رگتک ایران در ۶ شهریور ۱۳۹۸ توسط راهکار و با حمایت شرکت «نبضافزار» برگزار شد. در این رویداد، چهرههایی از بخش خصوصی و نهادهای مالی از جمله سید ولیالله فاطمی اردکانی، شهاب جوانمردی، امیر هامونی، ژوبین علاقبند و نمایندگانی از نهادهای دولتی حضور داشتند. تمرکز این رویداد بر ضرورت استفاده از فناوری در تنظیمگری، انطباق با قوانین و کاهش ریسک در پرداختها و تراکنشهای مالی بود و تلاش شد مفهوم رگتک بهعنوان یک نیاز واقعی برای نظام مالی کشور مطرح شود.
این مسیر در سالهای بعد نیز ادامه پیدا کرد و دومین سمینار رگتک ایران در ۱۰ خرداد ۱۴۰۲ توسط کارخانه نوآوری راهکار در آکادمی ایرانسل برگزار شد. در این رویداد، علاوه بر بررسی وضعیت فعلی رگتک در ایران، به فرصتهای پیشرو، آینده تنظیمگری فناورانه و نقش رگتک در بهبود فرآیندهای نظارتی پرداخته شد. ارائههایی درباره نقشه اکوسیستم رگتک و چیستی فینتک نیز بخشی از این سمینار بود که نشان میداد نگاه به رگتک از یک مفهوم نوظهور به یک مؤلفه ضروری در تنظیمگری در حال حرکت است.
در ادامه همین مسیر اولین کتاب با موضوع فناوری قانونگذاری (رگتک) در ایران اوایل مهرماه سال ۹۹ توسط انتشارات راه پرداخت و با حمایت شرکت فرابورس ایران منتشر شد و در سال ۱۴۰۰ نیز به چاپ دوم خود رسید. ترجمه کتاب «The REGTECH Book» که انتشارات وایلی در سال ۲۰۱۹ آن را منتشر کرده است از معدود کتابهای منتشر شده در خصوص موضوع فناوری قانونگذاری در سطح جهان و همچنین اولین کتابی است که با این موضوع به زبان فارسی ترجمه شده است. علاقهمندان میتوانند این کتاب را از فروشگاه راه پرداخت تهیه کنند.
اهمیت رگتک در گزارشهای تحقیقاتی راه پرداخت نیز ادامه یافته است. در گزارش «تکاملی در راه است»، رگتک نه صرفاً ابزاری برای تطبیق با مقررات، بلکه یکی از ارکان تحول دیجیتال نهادهای مالی معرفی میشود؛ فناوریای که میتواند از رویکرد تدافعی عبور کرده و با کاهش هزینهها، بهبود تحلیل داده و خلق ارزش جدید، نقش فعالتری در بازآفرینی مدلهای نظارتی و کسبوکاری ایفا کند. چنین پیشزمینهای، اهمیت اقدام اخیر شاپرک در ترسیم نقشه ارائهدهندگان راهکارهای رگتک را بیش از پیش برجسته میکند.
برگزاری این رویدادها در کنار انتشار گزارشهای تحقیقاتی و کتاب «رگتک» توسط انتشارات راه پرداخت، بخشی از تلاش مستمر این رسانه برای شکلدهی به ادبیات رگتک در ایران است؛ ادبیاتی که امروز با اقدام شاپرک در انتشار نقشه ارائهدهندگان راهکارهای رگتک، وارد مرحلهای عملیاتیتر و ساختاریافتهتر شده است.
منبع
شاپرک
