پایگاه خبری راه پرداخت دارای مجوز به شماره ۷۴۵۷۲ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخشی از «شبکه عصر تراکنش» است. راه پرداخت فعالیت خود را از دوم اردیبهشتماه ۱۳۹۰ شروع کرده و اکنون پرمخاطبترین رسانه ایران در زمینه فناوریهای مالی، بانکداری و پرداخت و استارتآپهای فینتک است.
تسخیر تراکنشها بدون کارت فیزیکی؛ آیا دوران کارتهای بانکی زیبا به پایان رسیده است؟
بازار جهانی پرداختهای بدون تماس وارد فاز انفجاری شده است. بازار پرداخت ایران نیز همزمان با این موج جهانی، تلاش کرده در مسیر پرداختهای بدون تماس و موبایلی حرکت کند؛ مسیری که میتواند جایگاه کارت فیزیکی را در پرداختهای روزمره به چالش بکشد
جهان پرداخت با سرعتی بیسابقه در حال تغییر است. دادههای گزارش Visa، در سال ۲۰۲۴ نشان میدهد که بیش از ۷۵درصد تراکنشهای فروشگاهی در دنیا بهصورت بدون تماس انجام شده و سهم کارتهای فیزیکی هر سال کمتر میشود. از طرفی، ارزش بازار جهانی پرداختهای بدون تماس در همین سال به حدود ۵۷.۸ میلیارد دلار رسیده و پیشبینی میشود در ۲۰۲۵ از مرز ۷۰ میلیارد دلار عبور کند؛ رشدی که نشان میدهد این مدل پرداخت، دیگر یک ترند زودگذر نیست.
همزمان، با پشتیبانی بیش از ۹۴ درصدگوشیهای هوشمند ازNFC، پرداخت موبایلی عملاً برای عموم مردم در دسترس قرار گرفته و «بدون تماس پرداختکردن» به جریان اصلی پرداخت در جهان تبدیل شده است.
در ایران نیز بانک مرکزی با راهاندازی طرح ملی «کهربا» تلاش کرده همراستا با این روند جهانی، زیرساخت پرداخت موبایلی مبتنی بر NFC را فراهم کند؛ زیرساختی که میتواند بهتدریج کارت بانکی فیزیکی را از چرخه پرداختهای روزمره حذف کند.
«کهربا» یا کارت هوشمند همراه بانکی، این امکان را فراهم میکند که اطلاعات کارت بانکی بهصورت امن روی گوشی هوشمند ذخیره شود و کاربر تنها با نزدیککردن گوشی به کارتخوان، پرداخت خود را انجام دهد؛ بدون نیاز به همراه داشتن کارت فیزیکی. پرداخت در کهربا مبتنی بر فناوری NFC انجام میشود؛ فناوریای که تنها در فاصله بسیار کوتاه (کمتر از ۴ سانتیمتر) فعال است و همین موضوع، نقش مهمی در افزایش امنیت آن دارد.
به واسطه کهربا، امکان انجام تراکنش بدون وارد کردن رمز تا سقف ۲۰۰ هزار تومان فراهم است. همچنین مجموع سقف تراکنشهای بدون رمز نیز به یک میلیون تومان میرسد.
این موضوع باعث میشود پرداختهای خرد روزمره، مانند خرید از سوپرمارکت یا کافیشاپ، در زمان کوتاهی انجام شوند؛ بدون معطلی و بدون لمس کارتخوان.
در حال حاضر فقط گوشیهای اندرویدی که NFC فعال دارند، از این سرویس پشتیبانی میکنند. اپل دسترسی به NFC را بهصورت محدود مدیریت میکند و همین موضوع باعث شده برخی اپلیکیشنهای بانکی امکان ارائه کامل این خدمت را روی آیفون نداشته باشند. در نتیجه، در حال حاضر کاربران گوشیهای اندرویدی تجربه کاملتری از پرداخت با کهربا دارند.
مهمترین مزیت پرداخت با گوشی
در عصر فناوری یکی از دغدغههای همیشگی کاربران، امنیت است. در پرداختهای مبتنی بر کهربا، اطلاعات واقعی کارت بانکی منتقل نمیشود. در عوض، از مکانیزمهایی مانند توکنیزاسیون استفاده میشود که شماره کارت را با یک شناسه رمزگذاریشده جایگزین میکند. علاوه بر این، اطلاعات کارت در بخش امن گوشی (Secure Element) ذخیره میشود و پرداخت میتواند با اثر انگشت یا تشخیص چهره تأیید شود. این در حالی است که در کارتهای بانکی فیزیکی، امکان کپیبرداری از اطلاعات کارت یا سوءاستفاده در صورت مفقودی وجود دارد.
علاوه بر امنیت، مزایای دیگری نیز وجود دارد که پرداخت بدون تماس را جذابتر میکند از جمله:
- عدم نیاز به حمل کارت بانکی
- کاهش ریسک گمشدن یا سرقت کارت
- سرعت بالاتر نسبت به کارت
- امنیت بیشتر در مقایسه با کارت فیزیکی
- پرداخت کاملاً بدون تماس و بهداشتی
از طرف دیگر، بانکها و پذیرندگان نیز از این تحول منتفع میشوند؛ از کاهش هزینه صدور کارت گرفته تا افزایش تراکنشهای خرد، بهداشت و سریعتر شدن فرایند پرداخت در فروشگاهها.
چه بانکهایی کهربا را فعال کردهاند؟
در گام نخست شش بانک به طرح کهربا متصل شدند. به بیانی دیگر کاربران برای استفاده از کهربا و پرداخت از طریق NFC، لازم است کارت بانکی یکی از بانکهای متصل به این زیرساخت را داشته باشید؛ بانکهایی مانند کشاورزی، تجارت، ملت، ملی و صادرات. راه پرداخت در گزارشهای آتی به نحوه پرداخت از طریق NFC و فهرستاپهایی که با استفاده از آنها امکان پرداخت با موبایل وجود دارد میپردازد.
کهربا را میتوان یکی از مهمترین گامهای نظام بانکی ایران در مسیر پرداختهای دیجیتال دانست؛ مسیری که در جهان سالهاست آغاز شده است. اگرچه محدودیتهایی مانند پشتیبانی ناقص در آیفون وجود دارد، اما امنیت بالا، سرعت، سهولت استفاده و حذف وابستگی به کارت فیزیکی، کهربا را به گزینهای جدی برای آینده پرداختهای خرد در کشور تبدیل کرده است.